“ALPOMISH” DOSTONINING ETNOLINGVISTIK VA LINGVOKOGNITIV XUSUSIYATLARI

Mualliflar

  • Qozoqova Nozima Abdulboqiyevna Filologiya fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD), dotsent UNIVERSITY OF BUSINESS AND SCIENCE Muallif
  • Axmedova Shaxzoda Rasuljonovna Lingvistika (oʻzbek tili) Magistratura 1- kurs talabasi Muallif

;

https://doi.org/10.5281/zenodo.20741406

;

etnolingvistika, etnolingvistik jarayonlar, olamning lisoniy manzarasi, etnonimlar, lingvokultura, etnograf, milliy-madaniy kod, etnik stereotip, lisoniy konservatsiya, “Alpomish” dostoni.

Abstrak

Maqolada oʻzbek xalq ogʻzaki ijodining durdonasi hisoblangan “Alpomish” dostonining etnolingvistik tabiatini ochib berishga harakat qilingan. Tadqiqotda doston tili shunchaki badiiy tasvirlar majmuasi emas, balki oʻzbek xalqining milliy-madaniy kodlari, urugʻ-aymoqchilik tizimi, moddiy va ma’naviy hayot tarzi muhrlangan olamning lisoniy manzarasi sifatida tahlil etiladi. Maqolada etnosning dunyoqarashini ifodalovchi “alp”, “yanga”, “chilton” kabi lingvokulturemalar hamda “farzand tilash”, “duo olish” kabi etnomadaniy ssenariylar etnolingvistik jixatlari tadqiq etilgan. Shuningdek, doston matnidagi arxaik qatlamlar va oʻzbek etnosining lisoniy shaxsini shakllantirishdagi oʻrni ilmiy asoslab berilgan.

Iqtiboslar

Mirzayev T. Alpomish dostonining genezisi va badiiyati. – Toshkent: Sharq, 1999. 88-b.

Mahmudov N. Tilning antroposentrik talqini. – Toshkent: Fan, 2012. – 120 b.

Ashurova D.U. Текст ва унинг талқини. – Toshkent: Fan, 2011.

Mirzayev T. Alpomish dostonining genezisi va badiiyati. – Toshkent: Sharq, 1999.

Jirmunskiy V.M. Turkiy qahramonlik eposi. – Toshkent: Fan, 1986. – 23b.

Madayev O. Oʻzbek xalq ogʻzaki ijodi. – Toshkent: Mumtoz soʻz, 2010.

Toʻrayev D. Alpomish dostoni leksikasi va etnolingvistik xususiyatlari. – Samarqand, 2004. – 45b.

Yoʻldoshev B. Badiiy matnning lingvopoetik tahlili. – Samarqand, 2008.

Abdurahmonov Gʻ. Oʻzbek tili tarixiy grammatikasi. – Toshkent: Oʻqituvchi, 1973.

Alpomish. Oʻzbek xalq qahramonlik dostoni (Fozil Yoʻldosh oʻgʻli varianti). – Toshkent: Sharq, 1998. (Asosiy tadqiqot obyekti).

Oʻzbek tilining izohli lugʻati. 5 jildlik. – Toshkent: Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi, 2006-2008.

Koshgʻariy M. Devonu lugʻatit turk. 3 jildlik. – Toshkent: Fan, 1960-1963.

Oʻzbek xalq shevalari lugʻati. – Toshkent: Fan, 1971.

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-06-18

Nashr

Bo'lim

Maqolalar

Iqtibos keltirish tartibi

Qozoqova, N., & Axmedova, S. (2026). “ALPOMISH” DOSTONINING ETNOLINGVISTIK VA LINGVOKOGNITIV XUSUSIYATLARI. Ilm-Fan Va Innovatsiya, 4(60), 102-107. https://doi.org/10.5281/zenodo.20741406
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
0 Views
0 Downloads