O‘ZBEK MAHALLASIDA OMMAVIY FUTBOL MADANIYATINING SHAKLLANISHI: AN’ANAVIY O‘YIN TAJRIBASI, IJTIMOIYLASHUV VA ZAMONAVIY SPORT AMALIYOTI

Ahmad Ergashev

doi:10.5281/zenodo.21737498

Authors

Ergashev Ahmad Abdug‘offorovich Tarix fani o’qituvchisi, Navoiy innovatsiyalar universiteti Surxondaryo kampusi, Sho‘rchi, O‘zbekiston.

Abstract

Tezisda mahalla, maktab hovlisi va ko‘cha maydonlarida shakllangan ommaviy futbol madaniyatining ijtimoiy-tarixiy xususiyatlari o‘rganiladi. An’anaviy o‘zbek o‘yinlari zamonaviy futbolning bevosita kelib chiqish manbai sifatida emas, balki kelishilgan qoida, jamoaviy harakat, tomoshabinlik, mahallalararo raqobat va mahalliy obro‘ni tartibga solgan madaniy tajriba sifatida talqin qilinadi. Norasmiy futbol bolalarning sportga arzon va erkin kirishini, tengdoshlar orasida liderlik va mas’uliyatni o‘rganishini ta’minlashi bilan birga maydon xavfsizligi, yosh guruhlari, qizlarning ishtiroki, murabbiy nazorati va formal seleksiyaga o‘tishdagi tengsizliklarni ham yuzaga chiqarishi asoslanadi. Mahalla, maktab, ota-ona, ko‘ngilli murabbiy va hududiy futbol maktabi o‘rtasidagi aniq vazifalarga tayangan inklyuziv futbol ekotizimi taklif etiladi.

Keywords:

mahalla ommaviy futbol milliy o‘yinlar ijtimoiylashuv jamoaviy identifikatsiya norasmiy sport ijtimoiy kapital inklyuzivlik futbol madaniyati

References

Normurodov A. N. O‘zbek milliy o‘yinlari. – Toshkent, 1999.

Usmonxo‘jayev T. S., Xo‘jayev F. “1001” o‘yin. – Toshkent, 1990.

Xo‘jayev F., Murodov M., Mirsolihov S. Xalq milliy o‘yinlari. 1-qism. – Toshkent, 2001.

Rahimqulov K. D. Harakatli o‘yinlar: ma’ruzalar matni. – Toshkent, 2001.

Abdumalikov R., Eshnazarov J. Ajdodlar jismoniy tarbiyasi tarixini o‘rganish masalalari. – Toshkent: O‘zDJTI, 1993.

Botirov X. A. Jismoniy tarbiya va sport tarixi. – Toshkent: O‘qituvchi, 1993.

Imomxo‘jayev A. R. Asr futbolidagi asl qadrdonlarim. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2019. – 800 b.

Avanesov E. O‘zbek futboli 80 yoshda. – Toshkent, 1992.

Fuqarolar yig‘inlarida sportning futbol turini yanada rivojlantirish hamda fuqarolar yig‘inlari raislarining yoshlar masalalari bo‘yicha maslahatchilarini moddiy rag‘batlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 26-avgustdagi 688-son qarori // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-3865429 – Murojaat sanasi: 30.07.2026.

O‘zbekistonda futbolni rivojlantirishni mutlaqo yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari to‘g‘risida: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 4-dekabrdagi PF-5887-son Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz/docs/-4631208 – Murojaat sanasi: 30.07.2026.

FIFA. Football for Schools comes to Uzbekistan [Elektron manba]. – 2023. – URL: https://inside.fifa.com/news/football-for-schools-comes-to-uzbekistan – Murojaat sanasi: 30.07.2026.

Djalilova L. A. Jismoniy tarbiya va sport tarixi. – Toshkent, 2013.

O‘ZBEK MAHALLASIDA OMMAVIY FUTBOL MADANIYATINING SHAKLLANISHI: AN’ANAVIY O‘YIN TAJRIBASI, IJTIMOIYLASHUV VA ZAMONAVIY SPORT AMALIYOTI

Authors

Abstract

Keywords:

References

Downloads

Published

Issue

Section

License

How to Cite

Publisher

Contact

Links