ИМПОРТ ТОВАР ТУРЛАРИ ТАРКИБИНИ ИҚТИСОДИЙ ТАҲЛИЛ ҚИЛИШНИНГ БОЖХОНА АУДИТИДАГИ АҲАМИЯТИ

Нуриддин Сулаймонов

doi:10.5281/zenodo.21671750

Authors

Сулаймонов Нуриддин Зокирович Божхона қўмитаси Ташкилий-назорат, хизмат фаолиятини таҳлил қилиш ва баҳолаш бошқармаси бош инспектори

Abstract

The article examines the use of economic analysis of the import commodity structure for risk-based selection of customs audit targets. Structural changes by commodity group and trading partner, import dynamics, concentration levels, value variability and the share of customs benefits are analysed. Based on the findings, a composite index is proposed to identify priority areas for customs audit. The approach can support the preliminary screening of audit targets and the allocation of control resources to higher-risk areas.

Keywords:

import composition economic analysis customs audit risk management customs payments exemptions concentration index audit selection.

References

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2026 йил 16 февралдаги “Мамлакат тараққиётининг 2030 йилгача мўлжалланган устувор йўналишлари доирасида ислоҳотларни изчил давом эттириш ва янги босқичга олиб чиқишнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида” ПФ-21-сон Фармони, https://lex.uz/docs/8050769

World Trade Organization. Agreement on Trade Facilitation. Article 7.5: Post-clearance audit. Geneva: WTO, 2017.

World Customs Organization. Guidelines for Post-Clearance Audit (PCA). Volume 1. Brussels: WCO, 2018.

URL: https://www.wcoomd.org/-/media/wco/public/global/pdf/topics/key-issues/revenue-package/pca_guidelines_vol1.pdf

World Customs Organization. Risk Management Compendium. Volume

Brussels: WCO.

Coundoul O., Gadiaga M., Geourjon A.-M., Laporte B. Inspecting less to inspect better: The use of data mining for risk management by customs administrations. FERDI Working Paper P46, 2012.

Laporte B. Risk Management Systems: Using Data Mining in Developing Countries’ Customs Administrations. World Customs Journal. 2011. Vol. 5, No. 1. P. 17–27.

Vijayakumar S. Technology-centric and Data-Driven Customs Risk Management for Supply Chain Security. World Customs Journal. 2025.

Zhou X. et al. Data Mining in Customs Risk Detection with Cost-Sensitive Classification. World Customs Journal. 2019.

Ўзбекистон Республикасининг Божхона кодекси. 2016 йил 20 январь. URL: https://lex.uz/docs/-2876354

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил

ноябрдаги 700-сон «Божхона соҳасидаги айрим тартиб-таомилларни янада такомиллаштириш тўғрисида»ги қарори. URL: https://lex.uz/docs/-7816457

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 17 декабрдаги

ПФ-250-сон «Божхона маъмуриятчилиги ва ташқи савдо тартиб-таомилларини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги Фармони. URL: https://lex.uz/acts/-7934915

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 25 мартдаги

ПҚ-122-сон “Давлат божхона хизмати органларининг фаолиятини ташкил этиш ва божхона маъмуриятчилигини янада такомиллаштиришнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори. URL: https://lex.uz/uz/docs/7452043

2016–2025 йиллар ташқи савдо режимлари, товар гуруҳлари, давлатлар, статистик қиймат, божхона тўловлари ва имтиёзлар бўйича тадқиқот учун шакллантирилган маълумотлар базаси. Муаллиф ҳисоб-китоблари.

Мўйдинова З.В. Божхона орқали ҳаракатланаётган жисмоний шахслар товарлари иқтисодий таҳлилини такомиллаштириш. иқтисодиёт фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) дис. автореф. – Т.:2026. - 28 б.

THE ROLE OF ECONOMIC ANALYSIS OF IMPORT COMPOSITION IN CUSTOMS AUDIT

Authors

Abstract

Keywords:

References

Downloads

Published

Issue

Section

License

How to Cite

Publisher

Contact

Links