TENGDOSHLAR MUHITIDA NUTQ NUQSONI BO'LGAN O'QUVCHINING IJTIMOIY MAQOMI VA UNI YAXSHILASH YO'LLARI

Authors

  • G’aniyeva Maloxat Odilovna Buxoro innovatsiyalar universiteti Author

Keywords:

nutq nuqsoni, ijtimoiy maqom, tengdoshlar muhiti, logopediya, inklyuziv ta'lim, sotsiometriya, psixologik qo'llab-quvvatlash, pedagogik korreksiya.

Abstract

Maqolada nutq nuqsoni bo'lgan o'quvchining tengdoshlar muhitidagi ijtimoiy maqomi, ushbu maqomning shakllanishiga ta'sir etuvchi omillar va uni yaxshilash yo'llari nazariy-pedagogik jihatdan tahlil qilingan. Nutq nuqsonlarining asosiy turlari (dislaliya, duduqlanish, rinolaliya, disgrafiya, umumiy nutq rivoji nuqsoni) va ularning bola shaxsi rivojiga, o'qituv faoliyatiga hamda tengdoshlar bilan munosabatlariga ta'siri yoritilgan. Nutq nuqsoni bo'lgan o'quvchilarda uchraydigan psixologik muammolar — o'ziga ishonchsizlik, izolyatsiya, kommunikativ to'siqlar — ko'rib chiqilgan. Ijtimoiy maqomni yaxshilashning kompleks yo'nalishlari: logopedik yordam, psixologik qo'llab-quvvatlash, pedagogik chora-tadbirlar, tengdoshlar bilan ishlash, oilaviy hamkorlik va inklyuziv yondashuv asoslari ochib berilgan. Maqola ta'lim muassasalarida ishlovchi pedagoglar, logopedlar, psixologlar va ota-onalar uchun amaliy ahamiyatga ega.

References

Vigotskiy L.S. Defektologiyaning asoslari. — Toshkent: O'qituvchi, 2017. — 320 b.

Levina R.E. Osnovi teorii i praktiki logopedii. — Moskva: Prosveshcheniye, 2017. — 367 s.

Filicheva T.B., Chirkina G.V. Maktabgacha yoshdagi bolalarda umumiy nutq rivoji nuqsoni. — Moskva: Iris-press, 2019. — 224 s.

Xvattsev M.E. Logopediya: O'qituvchilar va talabalar uchun qo'llanma. — Moskva: Vlados, 2018. — 272 s.

Kolominskiy Y.L. Bolalar jamoasidagi munosabatlar psixologiyasi. — Minsk: Tetra-Sistems, 2020. — 432 s.

Moreno J.L. Sotsiometriya: Eksperimental usul va jamiyatshunoslik. — Moskva: Akademik loyiha, 2017. — 384 s.

Rasulova M.X. Maktab yoshidagi bolalarda nutq nuqsonlari va ularni bartaraf etish yo'llari. — Toshkent: Iqtisod-Moliya, 2021. — 184 b.

Mavlonova R.A. Inklyuziv ta'lim asoslari. — Toshkent: Universitet, 2022. — 196 b.

Yusupova Sh.B. Nutq nuqsoni bo'lgan bolalarni psixologik-pedagogik qo'llab-quvvatlash // Pedagogika va psixologiya. — 2023. — №3. — B. 42–48.

World Health Organization. World Report on Hearing. — Geneva: WHO, 2021. — 272 p.

Downloads

Published

2026-05-07

How to Cite

G’aniyeva , M. (2026). TENGDOSHLAR MUHITIDA NUTQ NUQSONI BO’LGAN O’QUVCHINING IJTIMOIY MAQOMI VA UNI YAXSHILASH YO’LLARI. Science and Innovation, 4(34), 18-21. https://www.in-academy.uz/index.php/SI/article/view/39960
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
2 Views
0 Downloads