INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA QOR – SNOW LEKSEMALARI MA’NO SOYALARINING CHOG‘ISHTIRMA TAHLILI
Том 4 № 71 (2026) 145-149
Аннотация
Mazkur tezisda ingliz va o‘zbek tillarida qattiq holatdagi atmosfera yog‘inini ifodalovchi qor - snow leksemalarining lug‘aviy-semantik tarkibi, denotativ yadrosi, parametrik ma’no soyalari hamda kontekstual, frazeologik va metaforik-semantik imkoniyatlari chog‘ishtirma aspektda tahlil qilinadi. Tadqiqot materialini O‘zbek tili milliy korpusi (UZ.CORPORA) va British National Corpus (BNC)dan olingan kontekstlar tashkil etadi. Tahlil jarayonida komponent-semantik, qiyosiy-kontrastiv va kontekstual tahlil usullaridan foydalanildi. Tadqiqot natijalari qor – snow leksemalarining umumiy denotativ-semantik yadrosi yuqori darajada izomorf ekanligini, biroq intensivlik, qalinlik, to‘planish, qoplash, rang, davomiylik va natijaviylik kabi ma’no soyalarining ikki tilda turli sintagmatik vositalar orqali aktuallashishini ko‘rsatadi. Shuningdek, ingliz tilida as white as snow, pure as the driven snow, snowed under kabi turg‘un va metaforik birliklar, o‘zbek tilida esa qor kabi oppoq, qorday oppoq, qor bosgan, oppoq qor kabi birliklar qor konseptining obrazli-semantik imkoniyatlarini namoyon etadi.
Ключевые слова:
Библиографические ссылки
Qor/Snow leksemalarining etimologik-qiyosiy modeli. Dissertatsiya materiali. – B. 4–5.
Qor/Snow leksemalarining leksik-semantik maydondagi o‘rni. Dissertatsiya materiali. – B. 18–19.
Qor/Snow leksemalarining semik tarkibi. Dissertatsiya materiali. – B. 12.
Lyons, J. Semantics. Vol. 1. – Cambridge: Cambridge University Press, 1977. – P. 241–245, 317–320; Cruse, D. A. Lexical Semantics. – Cambridge: Cambridge University Press, 1986. – P. 16–19, 86–90, 112–118. Dissertatsiyada keltirilgan bibliografik ma’lumot.
British National Corpus (BNC). Snow leksemasining KWIC va collocates materiallari. Dissertatsiya materiali. – B. 58.
O‘zbek tili milliy korpusi (UZ.CORPORA). Qor leksemasining konkordans materiallari. Dissertatsiya materiali. – B. 58.
“Qor/Snow” leksemalarining parametrik ma’no soyalari. Dissertatsiya materiali. – B. 58–59.
UZ.CORPORA va BNC asosidagi qor – snow korpus materiallari: UZ.CORPORA – 1301 matn, 3080 so‘zshakl, 190 tahliliy namuna; BNC – 838 matn, 200 tahliliy namuna. Dissertatsiya materiali.
Qor – snow korpusining janr-uslubiy taqsimoti. Dissertatsiya materiali.
UZ.CORPORA va BNC materiallarida qor/snow semalarining kontekstual faollashuvi. Dissertatsiya materiali. – B. 20–21.
BNC snow kollokatsion materiallari: WHITE – 172, DEEP – 77, COVERED – 64, FALLING – 62, SNOW – 48. Dissertatsiya materiali. – B. 20.
UZ.CORPORA materialidagi “oppoq qor kabi ma’sum…” konteksti. Dissertatsiya materiali. – B. 22.
British National Corpus. “Susan’s face was as white as snow…” konteksti. Dissertatsiya materiali. – B. 22.
Snow under/snowed under birliklarining metaforik-semantik talqini. Dissertatsiya materiali. – B. 22.
Lakoff, G., Johnson, M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980. – P. 3–6, 14–21. Qor/Snow leksemalarining kontekstual, frazeologik va metaforik-semantik kengayishini farqlash mezonlari. Dissertatsiya materiali. – B. 22.
Nodirakhon Rafiqovna Ashurova. A COMPARATIVE STUDY OF THE SEMANTIC AND CONCEPTUAL FEATURES OF THE “RAIN/YOMG’IR” CONCEPT IN ENGLISH AND UZBEK LANGUAGES. (2025). Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 5(11), 260-262. https://mjstjournal.com/index.php/mjst/article/view/5600
Ashurova N. R. Ingliz va o’zbek tillarida ob-havo hodisalari leksikasining semantik va struktur tipologiyasi // The Journal of Economics and Pedagogy. – 2026. – T. 1. – №. 2. – B. 38–44. URL: https://journal.uniep.uz/jour/uz/article/view/45
География читателей
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
