AVESTO MATNLARIDA GEOGRAFIK NOMLARNING TARIXIY-TOPONIMIK TAHLILI
Том 4 № 71 (2026) 81-86
Аннотация
Mazkur maqolada “Avesto” matnlarida uchraydigan geografik nomlarning tarixiy-toponimik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tadqiqotda, avvalo, “Vendidad”ning birinchi fragardida hamda “Yasht”larda qayd etilgan Airyanem Vaejah, Sug‘dha, Mouru, Baxdi, Haroyu, Haraxvaiti, Haetumant, Xvairizem va boshqa geografik nomlarning tarixiy-geografik mazmuni yoritiladi. Ushbu toponimlarning kelib chiqishi, semantik xususiyatlari, qadimgi va zamonaviy geografik hududlar bilan bog‘liqligi qiyosiy-tarixiy hamda etimologik tahlil asosida o‘rganiladi. Shuningdek, Avesto toponimlarining qadimgi Turon va kengroq Markaziy Osiyo hududlarining tarixiy geografiyasini, etnik-madaniy jarayonlarini hamda qadimgi xalqlarning hududiy tasavvurlarini tiklashdagi ilmiy ahamiyati ochib beriladi. Tadqiqot natijasida Avesto matnlaridagi geografik nomlar nafaqat diniy-mifologik tasavvurlar, balki qadimgi Sharq va Markaziy Osiyo tarixiy geografiyasini o‘rganishda muhim manbashunoslik materialini tashkil etishi asoslanadi. Ayrim toponimlarning aniq geografik lokalizatsiyasi, xususan, Airyanem Vaejah bilan bog‘liq masalalar ilmiy adabiyotlarda hanuz munozarali ekanligi ham alohida e’tiborga olinadi.
Ключевые слова:
Библиографические ссылки
Avesta. The Sacred Books of the East. Vol. IV: The Zend-Avesta, Part I: The Vendidad. Translated by James Darmesteter. Oxford: Clarendon Press, 1880/1895.
Avesta. Vendidad. Fargard I. English translation by James Darmesteter. Digital edition prepared by Joseph H. Peterson.
Boyce, M. A History of Zoroastrianism. Vol. I: The Early Period. Leiden: Brill, 1975.
Boyce, M. Zoroastrians: Their Religious Beliefs and Practices. London: Routledge & Kegan Paul, 1979.
Boyce, M. Zoroastrianism: Its Antiquity and Constant Vigour. Costa Mesa: Mazda Publishers, 1992.
Benveniste, É. “L’Érān-vēž et l’origine légendaire des Iraniens.” Bulletin of the School of Oriental and African Studies, Vol. 7.
Christensen, A. Le premier chapitre du Vendidad et l’histoire primitive des tribus iraniennes. Copenhagen, 1943.
Gershevitch, I. The Avestan Hymn to Mithra. Cambridge: Cambridge University Press, 1959.
Gnoli, G. Zoroaster’s Time and Homeland: A Study on the Origins of Mazdeism and Related Problems. Naples: Istituto Universitario Orientale, 1980.
Gnoli, G. “Avestan Geography.” Encyclopaedia Iranica. Vol. III. Fasc. 1. 1987. P. 44–47.
Humbach, H.; Ichaporia, P. R. Zamyād Yasht: Yasht 19 of the Younger Avesta. Wiesbaden: Harrassowitz, 1998.
MacKenzie, D. N. “Ērān-wēz.” Encyclopaedia Iranica. Vol. VIII. 1998.
Malandra, W. W. “Vendīdād I. Survey of the History and Contents of the Text.” Encyclopaedia Iranica. 2000.
Schmitt, R. “Iškata.” Encyclopaedia Iranica. Vol. XIV. Fasc. 2. 2007. P. 127–128.
Dandamayev, M. A.; Lukonin, V. G. The Culture and Social Institutions of Ancient Iran. Cambridge: Cambridge University Press, 1989.
География читателей
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать
