Статьи

CHAKANA SAVDODA QR-KOD VA KONTAKTSIZ RAQAMLI TO‘LOV TIZIMLARINI JORIY ETISH SAMARADORLIGI

Том 4 № 70 (2026): Наука и инновации 138-140

2026-08-31 Статьи CC BY 4.0 Open Access

Авторы

  • Vaxabov Bobur Alisherovich Toshkent Kimyo xalqaro universiteti mustaqil tadqiqotchisi

Аннотация

Ushbu tadqiqotda chakana savdo korxonalarida QR-kod va kontaktsiz raqamli to‘lov tizimlarini joriy etishning iqtisodiy, operatsion va fiskal samaradorligi chuqur nazariy-uslubiy hamda amaliy jihatdan tadqiq etilgan. An’anaviy naqd pulsiz hisob-kitob vositalarining (POS-terminallar) yuqori kapital va operatsion xarajatlari sharoitida zamonaviy kontaktsiz texnologiyalar (NFC) hamda dinamik/statik QR-kod to‘lovlarining tranzaksion xarajatlarni optimallashtirishdagi roli ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Tadqiqot doirasida to‘lovlarni qabul qilish tezligi, kassa operatsiyalari unumdorligi, inkassatsiya xarajatlarining qisqarishi hamda mijozlarning o‘rtacha xarid cheki hajmiga raqamli to‘lovlarning ta’siri ekonometrik va qiyosiy tahlil qilingan. Olingan natijalar asosida chakana savdo sub’yektlarida ekvayring xarajatlarini kamaytirish, to‘lov tizimlari o‘rtasida o‘zaro muvofiqlikni (interoperability) ta’minlash, yashirin iqtisodiy aylanmani qisqartirish va raqamli to‘lov infratuzilmasini modernizatsiya qilish bo‘yicha PhD darajasidagi ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.

Ключевые слова:

Библиографические ссылки

Alvarez, F., & Lippi, F. (2017). Cash burn in the design of retail payment systems. Journal of Monetary Economics, 90, 89–104.

Bolt, W., Humphrey, D. B., & Uittenbogaard, R. (2008). Transaction pricing and the calculation of social costs of payment systems. International Journal of Central Banking, 4(4), 125–158.

European Central Bank. (2020). Study on the payment attitudes of consumers in the euro area (SPACE). ECB, Frankfurt am Main.

Humphrey, D., Willesson, M., Lindblom, T., & Bergendahl, G. (2006). What does it cost to make a payment? Review of Network Economics, 5(2), 217–244.

Kahn, C. M., & Roberds, W. (2009). The economics of payment finality. Economic Theory, 39(1), 21–44.

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2023). To‘lov tizimlari orqali hisob-kitoblarni amalga oshirishda QR-kod texnologiyalarining qo‘llanilishi va tahlili. Toshkent.

Rochet, J. C., & Tirole, J. (2006). Two-sided markets: A progress report. The RAND Journal of Economics, 37(3), 645–667.

Xoliqov, U. A. (2023). Chakana savdoda raqamli to‘lov instrumentlarining rivojlanishi va tranzaksion xarajatlarni optimallashtirish yo‘llari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, 11(4), 165–174.

Загрузки

Опубликован

2026-08-31

Выпуск

Раздел

Статьи

Как цитировать

Vaxabov, B. (2026). CHAKANA SAVDODA QR-KOD VA KONTAKTSIZ RAQAMLI TO‘LOV TIZIMLARINI JORIY ETISH SAMARADORLIGI. Наука и инновации, 4(70), 138-140. https://www.in-academy.uz/index.php/SI/article/view/56801
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
1 Views
0 Downloads