TIJORAT BANKLARIDA SKORING MODELLARINI QO‘LLASH ORQALI KREDIT TAVAKKALCHILIGINI KAMAYTIRISH YO‘LLARI
Аннотация
Ushbu tadqiqotda tijorat banklarida kredit tavakkalchiligini (credit risk) minimallashtirish, aktivlar sifatini oshirish va nofaol kreditlar (NPL) shakllanishining oldini olishda zamonaviy skoring modellarini qo‘llashning nazariy-uslubiy hamda amaliy yo‘nalishlari tadqiq etilgan. Asimmetrik axborot nazariyasi, kredit qarorlarini qabul qilishdagi xatti-harakatlar tahlili va ehtimolli-statistik modellashtirish konsepsiyalariga tayangan holda, an’anaviy ekspert usullaridan parametrik hamda mashinali o‘rganishga (Machine Learning) asoslangan skoring tizimlariga o‘tishning iqtisodiy samaradorligi ilmiy jihatdan asoslab berilgan. Tadqiqot doirasida arizaviy (Application), xulq-atvor (Behavioral) va erta ogohlantiruvchi skoring modellarining defolt ehtimolini (Probability of Default — PD) aniqlashdagi aniqlik darajasi, IFRS 9 xalqaro standarti va Bazel talablari bilan integratsiyalashuvi hamda muqobil katta ma’lumotlar (Big Data) bazasidan foydalanish imkoniyatlari tahlil qilingan. Olingan natijalar asosida kredit anderraytingini avtomatlashtirish, model risklarini boshqarish (Model Risk Management) va tijorat banklarining moliyaviy barqarorligini ta’minlashga qaratilgan PhD darajasidagi ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan.
Ключевые слова:
Библиографические ссылки
Altman, E. I. (1968). Financial ratios, discriminant analysis and the prediction of corporate bankruptcy. The Journal of Finance, 23(4), 589–609.
Basel Committee on Banking Supervision. (2019). Guiding Principles for the Operationalisation of Credit Risk Scoring and Machine Learning. Bank for International Settlements, Basel.
Bolton, C. (2010). Logistic regression and its application in credit scoring. In Credit Scoring and Credit Risk in Business (pp. 55–78). Oxford University Press.
Hand, D. J., & Henley, W. E. (1997). Statistical classification methods in consumer credit scoring: A review. Journal of the Royal Statistical Society: Series A (Statistics in Society), 160(3), 523–541.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2023). Tijorat banklarida kredit tavakkalchiligini boshqarish va skoring tizimlarini takomillashtirish bo‘yicha me’yoriy ko‘rsatmalar. Toshkent.
Petropoulos, A., Siakoulis, V., Stavroulakis, E., & Vlachogiannakis, N. E. (2020). Predicting credit card default using machine learning techniques: An explainable AI approach. Journal of Financial Stability, 49, 100762.
Stiglitz, J. E., & Weiss, A. (1981). Credit rationing in markets with imperfect information. The American Economic Review, 71(3), 393–410.
Thomas, L. C., Crook, J. N., & Edelman, D. B. (2017). Credit Scoring and Its Applications (2nd ed.). Society for Industrial and Applied Mathematics, Philadelphia.
Xoliqov, U. A. (2023). Tijorat banklarida kredit portfeli sifatini oshirishda zamonaviy skoring modellarini qo‘llash mexanizmlari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, 11(5), 180–189.
География читателей
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
Как цитировать