BO‘LMACHALAR FIBRILLYATSIYASI BO‘LGAN BEMORLARDA TROMBOEMBOLIK ASORATLAR XAVFINI BAHOLASHNING ZAMONAVIY YONDASHUVLARI

Аннотация

Bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi yurak-qon tomir tizimi kasalliklari orasida eng ko‘p uchraydigan ritm buzilishi bo‘lib, uning asosiy klinik ahamiyati tromboembolik asoratlar, ayniqsa ishemik insult va tizimli emboliya rivojlanish xavfining yuqoriligi bilan belgilanadi. Bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi fonida bo‘lmachalar mexanik qisqarishining yo‘qolishi natijasida chap bo‘lmacha va uning quloqchasida qon oqimi sekinlashadi, bu esa tromb hosil bo‘lishi uchun qulay sharoit yaratadi. Patogenez asosida gemodinamik staz, endotelial shikastlanish va qon ivish tizimi faollashuvi yotadi, bu esa tromb hosil bo‘lish jarayonini tezlashtiradi. Shu sababli bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi bilan og‘rigan bemorlarda tromboembolik asoratlar rivojlanish xavfi doimiy ravishda yuqori bo‘lib qoladi. Amaliy klinikada xavfni baholash asosan klinik omillar va bemorning umumiy holatini tahlil qilishga asoslanadi. Biroq ayrim hollarda xavfni aniq prognoz qilish qiyinchilik tug‘diradi, bu esa qo‘shimcha klinik, laborator va instrumental ko‘rsatkichlarni hisobga olgan holda kompleks yondashuvni talab etadi. Xususan, yurakning struktur va funksional o‘zgarishlarini aniqlashda exokardiyografik tekshiruvlar muhim ahamiyatga ega bo‘lib, ular chap bo‘lmacha kengayishi va funksional buzilishlarni baholash imkonini beradi. Bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi bo‘lgan bemorlarda tromboembolik asoratlar xavfini zamonaviy yondashuvlar asosida baholash va individual profilaktik choralarni belgilash klinik kardiologiyaning dolzarb muammolaridan biri hisoblanadi.