OLIY TA’LIMDA SUN’IY INTELLEKTDAN SAMARALI FOYDALANISHDA PROMPT INJINIRING KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH
;
SI savodxonligi, inson va SI orasidagi o‘zaro muloqot (human–AI interaction), SI yordamida ta’lim olish (AI-assisted learning), bosqichma-bosqich fikrlash prompt usuli (CoT).Abstrak
Generativ sun’iy intellekt (GenSI) va yirik til modellari (LLM) ta’lim tizimida yangi pedagogik imkoniyatlarni yaratib, inson va sun’iy intellekt (SI) o‘rtasidagi o‘zaro hamkorlikni kuchaytirmoqda. Biroq ushbu texnologiyalardan samarali foydalanish darajasi ko‘proq prompt injiniring (PI) kompetensiyasiga bog‘liq bo‘lib bormoqda. Ushbu maqolada PI ning ta’limdagi o‘rni, uning SI savodxonligi (AI literacy) bilan integratsiyasi hamda SI yordamida ta’lim olish (AI-assisted learning) jarayonlariga ta’siri filologik ta’lim kontekstida tahlil qilinadi. Tadqiqot Oriental universitetida arab, turk, xitoy va koreys filologiyasi yo‘nalishlarida tahsil olayotgan 114 nafar talaba ishtirokida 3 hafta davomida o‘tkazilgan amaliy ta’limiy intervensiyaga asoslanadi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, PI tamoyillari asosida ishlash talabalarning topshiriqlarni bajarish sifatini sezilarli darajada oshirdi (65% dan 95% gacha). Tadqiqot PI ni AI literacy ning muhim tarkibiy qismi va zamonaviy ta’limda integrativ pedagogik kompetensiya sifatida talqin qilish zarurligini asoslaydi
Iqtiboslar
Lee, D., & Palmer, E. (2025). Prompt engineering in higher education: A systematic review to help inform curricula. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 22(7). https://doi.org/10.1186/s41239-025-00503-7
Qian, Y. (2025). Prompt engineering in education: A systematic review of approaches and educational applications. Journal of Educational Technology Systems. https://doi.org/10.1177/07356331251365189
Kasneci, E., Sessler, K., Küchemann, S., Bannert, M., Dementieva, D., Fischer, F., et al. (2023). ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education. Learning and Individual Differences, 103, 102274. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2023.102274
Bai, S., Gonda, D., & Hew, K. F. (2024). Write-Curate-Verify: A case study of leveraging generative AI for scenario writing in scenario-based learning. IEEE Transactions on Learning Technologies. https://doi.org/10.1109/TLT.2024.3378306
Davlatova, M. A., & Speranskaya, M. V. (2026). Prompt engineering as a key competence in education: Essence, features and assessment approaches. Higher Education in Russia, 35(2), 53–73. https://doi.org/10.31992/0869-3617-2026-35-2-53-73
Cain, W. (2024). Prompting change: Exploring prompt engineering in large language model AI and its potential to transform education. TechTrends, 68, 47–57. https://doi.org/10.1007/s11528-023-00896-0
Al Hauna, A. D., Yunus, A. P., Fukui, M., & Siti Khomsah. (2025). Enhancing LLM efficiency: A literature review of emerging prompt optimization strategies. International Journal on Robotics, Automation and Sciences, 7(1), 72–83. https://doi.org/10.33093/ijoras.2025.7.1.9
##submission.downloads##
Nashr qilingan
Nashr
Bo'lim
Iqtibos keltirish tartibi