FUQAROLAR PLASTIK KARTALARI KIBERXAVFSIZLIGINI TA'MINLASH TIZIMINI TAKOMILLASHTIRISH

Аннотация

Mazkur maqolada fuqarolarning plastik kartalari bilan bog‘liq kiberxavfsizlik muammolari chuqur tahlil qilinadi hamda raqamli iqtisodiyot sharoitida moliyaviy operatsiyalar xavfsizligini ta’minlash masalalari yoritiladi. So‘nggi yillarda naqd pulsiz hisob-kitob tizimining kengayishi, onlayn to‘lovlar hajmining ortishi va mobil bank xizmatlarining ommalashuvi plastik kartalar orqali amalga oshiriladigan operatsiyalar sonini keskin oshirdi. Bu esa o‘z navbatida soxta internet sahifalari orqali ma’lumotlarni qo‘lga kiritish, bankomat qurilmalari yordamida karta ma’lumotlarini yashirin nusxalash, zararli dasturlar orqali ma’lumot o‘g‘irlash hamda ijtimoiy muhandislik kabi kiberjinoyat turlarining ko‘payishiga olib kelmoqda. Maqolada plastik kartalar xavfsizligiga tahdid soluvchi asosiy omillar, ularning kelib chiqish sabablari va iqtisodiy oqibatlari ilmiy asosda o‘rganiladi. Shuningdek, bank tizimida qo‘llanilayotgan mavjud himoya mexanizmlari – bir martalik parollar, uch bosqichli xavfsizlik texnologiyasi, biometrik autentifikatsiya, tranzaksiyalar monitoringi tizimlari – samaradorligi tahlil qilinadi. Maqolada kiberxavfsizlikni ta’minlash tizimini takomillashtirish bo‘yicha amaliy taklif va tavsiyalar berilgan. Jumladan, ko‘p bosqichli autentifikatsiya tizimini keng joriy etish, sun’iy intellekt asosida shubhali operatsiyalarni aniqlash mexanizmlarini rivojlantirish, real vaqt rejimida xavflarni monitoring qilish, bank va davlat organlari o‘rtasida axborot almashinuvini kuchaytirish hamda fuqarolarning kiberxavfsizlik bo‘yicha moliyaviy savodxonligini oshirish zarurligi asoslab beriladi.