MASHRAB G'AZALLARIDAGI ARUZ INKISHOFI

Abstract

Ushbu maqolada XVII–XVIII asr o‘zbek adabiyotining yirik vakillaridan biri bo‘lgan Boborahim Mashrab g‘azallarining vazn xususiyatlari tahlil qilinadi. Shoir ijodidagi aruz tizimining qo‘llanish doirasi, bahr va ruknlarning o‘ziga xosligi, ularning mazmun bilan uyg‘unligi ilmiy asosda yoritilgan. Tadqiqotda Mashrabning g‘azal namunalarida uchraydigan ramal, hazaj, rajaz kabi bahrlarning ishlatilish xususiyatlari misollar asosida ko‘rsatib beriladi. Shuningdek, shoirning xalqona ohangni aruz vazni bilan uyg‘unlashtirish mahorati, ritmik va fonetik vositalardan foydalanish usullari tahlil etiladi. Maqola Mashrab poetikasini vazn jihatidan chuqur o‘rganishga qaratilgan bo‘lib, o‘zbek mumtoz she’riyatining ritmik tizimini anglashga hissa qo‘shadi.