NUTQIY ETIKET BUZILISHINING DAVR, ZAMON VA IJTIMOIY QATLAM BILAN BOG'LIQ TOMONLARI

Abstract

ushbu maqolada nutqning sofligiga, mahalliy dialekt va shevalarga xos so‘z, ibora, shuningdek, grammatik shakllar, so‘z va so‘z birikmalarining talaffuzi, o‘rinsiz qo‘llangan chet so‘z va so‘z birikmalari, jargonlar, vulgarizmlar, nutqda ortiqcha takrorlanadigan “parazit” so‘zlar, kanselyarizmlarning ta’sir qilishi , ushbu so‘zlardan o‘rinsiz foydalanish so‘zlashuv nutqini ham, badiiy nutqni ham xiralashtirishi, bugungi kunda o‘zbek tili sofligiga alohida e’tibor qaratilayotgan bo‘lishiga qaramay, hamon muloqot etiketiga zid bo‘lgan so‘z va iboralarning, noo‘rin so‘zshakllarning qo‘llanishi davom etayotgani, bu esa nutqiy etiket milliy madaniyatning ajralmas qismi sifatida jamoatchilik nazoratini ham talab qilishini ko‘rsatishi, tilni sof saqlash, so‘zlardan o‘rinli foydalanish haqida gapirishdan oldin bularning barchasi aslida qay holatda bo‘lishi kerakligiga e’tibor qaratish zarurligi, tildagi me’yoriylik ekolingvistikaning asosiy oltin qoidasi sifatida o‘zbek tiliga ham taalluqli ekanligi kabi masalalar yoritilgan.