HOMILADORLIKDA TIROID GORMONLARINING DINAMIKASI, HCG, ESTROGEN VA TIROKSIN ALMANISHINUVINING FIZIOLOGIK MEXANIZMLARI
Article Sidebar
Main Article Content
Аннотация:
Homiladorlik davrida tiroid gormonlari - tiroksin (T4), triyodtironin (T3) va tireotrop gormonning fiziologik dinamikasi, ularning o‘zgarishiga ta’sir qiluvchi HCG (chorionik gonadotropin), estrogenlar va tirozin almashinuv jarayonlarining murakkab o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilinadi. Homiladorlik organizmda endokrin tizimning qayta tashkil etilishini talab qilib, tiroid bezining funksional faolligi 30–50% gacha ortishi bilan xarakterlanadi. Maqolada embrional rivojlanishning erta bosqichlarida HCGning TSH–retseptorlarga o‘xshash ta’siri va uning T4/T3 transitor ko‘tarilishiga olib keluvchi mexanizmlari, shuningdek estrogenlarning globulinlar (asosan TBG) sintezini kuchaytirish orqali gormonlarning bog‘langan va erkin fraksiyalariga ta’siri batafsil yoritiladi. Tirozin almashinuvining homiladorlikda jadal bo‘lishi, fetoplatsentar birlik orqali yod transporti, deiodinazalar faolligi va homila miyelinizatsiyasi uchun zarur bo‘lgan T3 biosintezining kritik ahamiyati ham chuqur tahlil qilinadi. Shuningdek, tiroid gormonlarining yetishmovchiligi yoki ortiqchaligi homila neyropsixik rivojlanishi, yurak-qon tomir barqarorligi va metabolik muvozanatga ko‘rsatadigan ta’sirlar, zamonaviy diagnostika yondashuvlari hamda fiziologik kompensator mexanizmlar ilmiy asosda ko‘rib chiqilgan. Maqola maternal-fetal endokrinologiya nuqtai nazaridan kompleks tahlil bo‘lib, homiladorlikdagi tiroid homeostazining nazariy va amaliy jihatlarini qamrab oladi.
Article Details
Как цитировать:
Библиографические ссылки:
Shodiev Sh., O‘rinboyev M. Odam fiziologiyasi: tibbiyot oliygohlari uchun darslik. — Toshkent: “Fan va texnologiya”, 2020.
Jameson J. L., De Groot L. Endocrinology: Adult and Pediatric. — 8th Edition. Philadelphia: Elsevier, 2016.
Nazarov B., Qodirova L. Endokrin tizim fiziologiyasi va kasalliklari. — Toshkent: “Tibbiyot nashriyoti”, 2018.
Braverman L., Cooper D. S. The Thyroid: A Fundamental and Clinical Text. 11th Edition. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins, 2012.
Rasulov B., Sattorova M. Biokimyo asoslari. — Toshkent: “Ibn Sino” nashriyoti, 2019.
Glinoer D. “The Regulation of Thyroid Function in Pregnancy: Pathways of Endocrine Adaptation.” Endocrine Reviews, 1997; 18(3): 404–433.
Ergashova Z., Ismoilova M. Akusherlik va ginekologiya: nazariya va amaliyot. — Toshkent: “Innovatsiya ziyo”, 2021.
Alexander E. K., Pearce E. N., Brent G. A. et al. “2017 Guidelines of the American Thyroid Association for the Diagnosis and Management of Thyroid Disease During Pregnancy and the Postpartum.” Thyroid, 2017; 27(3): 315–389.
Saidova F., Karimova D. Homiladorlik fiziologiyasi va endokrin o‘zgarishlar. — Toshkent: “Tibbiyot”, 2022.
Leung A. M., Pearce E. N., Braverman L. E. “Iodine Nutrition in Pregnancy and Lactation.” Endocrinology and Metabolism Clinics of North America, 2011; 40(4): 765–777.