O‘ZBEKISTON BANK TIZIMIDA MIJOZLARNING KIBERXAVFSIZLIK SAVODXONLIGINI OSHIRISH: TASHKILIY VA AMALIY MUAMMOLAR HAMDA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI
Main Article Content
Аннотация:
Mazkur maqolada O‘zbekiston bank tizimida mijozlarning kiberxavfsizlik savodxonligini oshirishning dolzarb masalalari tahlil qilinadi. Raqamli bank xizmatlari va masofaviy to‘lov tizimlarining keng joriy etilishi sharoitida mijozlarning axborot xavfsizligi bo‘yicha bilim va ko‘nikmalari bank tizimi barqarorligining muhim omiliga aylanmoqda. Tadqiqot davomida kiberxavfsizlik savodxonligi tushunchasining nazariy asoslari yoritilib, uning tarkibiy elementlari va funksional ahamiyati ochib beriladi. Shuningdek, O‘zbekiston bank tizimida mijozlar savodxonligining hozirgi holati tahlil qilinib, tashkiliy va amaliy muammolar aniqlanadi. Xususan, axborot-tushuntirish ishlarining yetarli darajada tizimlashtirilmaganligi, raqamli xavfsizlik madaniyatining pastligi hamda ijtimoiy muhandislik bilan bog‘liq xatarlar asosiy omillar sifatida ko‘rsatib o‘tiladi. Maqolada mijozlarning kiberxavfsizlik savodxonligini oshirishga qaratilgan tashkiliy mexanizmlarni takomillashtirish, profilaktik choralarni kuchaytirish va zamonaviy raqamli vositalardan samarali foydalanish bo‘yicha ilmiy asoslangan takliflar ishlab chiqiladi. Tadqiqot natijalari bank tizimida kiberxavfsizlikni mustahkamlash va moliyaviy barqarorlikni ta’minlashga xizmat qiladi.
Article Details
Как цитировать:
Библиографические ссылки:
Anderson, R. Xavfsizlik muhandisligi: ishonchli tizimlarni yaratish qoʻllanmasi (Security Engineering: A Guide to Building Dependable Distributed Systems). Wiley, 2020.
Hadnagy, C. Ijtimoiy muhandislik sanʼati (Social Engineering: The Science of Human Hacking). Wiley, 2018.
Kaspersky Lab. Kiberxavfsizlik asoslari va zamonaviy tahdidlar (Cybersecurity Fundamentals and Modern Threats). Moskva, 2019.
O‘zbekiston Respublikasi. Axborotlashtirish toʻgʻrisida qonun. Toshkent, 2003.
O‘zbekiston Respublikasi. Kiberxavfsizlik toʻgʻrisida qonun. Toshkent, 2022.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Bank tizimida axborot xavfsizligini taʼminlash bo‘yicha tavsiyalar. Toshkent, 2021.
Stallings, W. Tarmoq xavfsizligi asoslari: ilovalar va standartlar (Network Security Essentials: Applications and Standards). Pearson Education, 2017.
Whitman, M., Mattord, H. Axborot xavfsizligi asoslari (Principles of Information Security). Cengage Learning, 2021.
Internet manbalari
European Union Agency for Cybersecurity. Cybersecurity Awareness Resources. https://www.enisa.europa.eu
International Telecommunication Union. Global Cybersecurity Index. https://www.itu.int
Kaspersky Lab. Cybersecurity and Online Banking Security Reports. https://www.kaspersky.com
National Institute of Standards and Technology. Cybersecurity Framework. https://www.nist.gov
World Bank. Digital Financial Services and Cybersecurity Reports. https://www.worldbank.org
