GINEKOLOGIK OPERATSIYALARDAN KEYIN OKSIDATIV STRESS VA STOKIN KASKADINING BIOXIMIK TAXLILI

Main Article Content

Аннотация:





 Ginekologik jarrohlik amaliyotlaridan so‘ng organizmda yuzaga keladigan metabolik va molekulyar o‘zgarishlar orasida oksidativ stress va sitokin (yallig‘lanish) kaskadi yetakchi o‘rin egallaydi. Jarrohlik shikastlanishi hujayra membranalari yaxlitligining buzilishi, mitoxondrial disfunksiya va erkin radikallar hosil bo‘lishining keskin ortishi bilan kechadi. Ushbu jarayonlar lipid peroksidlanishi, oqsillar va nuklein kislotalarning oksidativ zararlanishiga olib kelib, to‘qimalarning regeneratsiya jarayonini sekinlashtiradi hamda operatsiyadan keyingi asoratlar xavfini oshiradi. Shu bilan birga, jarrohlik stressiga javoban faollashadigan sitokinlar kaskadi (IL-1β, IL-6, TNF-α va boshqalar) mahalliy va tizimli yallig‘lanish reaksiyalarini kuchaytirib, oksidativ stress bilan o‘zaro patogenetik bog‘liqlik hosil qiladi. Mazkur maqolada ginekologik operatsiyalardan keyingi oksidativ stress va sitokin kaskadining biokimyoviy mexanizmlari, ularning o‘zaro ta’siri, klinik ahamiyati hamda diagnostik va terapevtik yondashuvlar ilmiy asosda, insoniy va murakkab tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari operatsiyadan keyingi reabilitatsiyani optimallashtirish va asoratlarni kamaytirishda muhim ahamiyat kasb etadi.





Article Details

Как цитировать:

Numonjonova , M. ., Uzoqova, M., & Mamazulunov, N. (2026). GINEKOLOGIK OPERATSIYALARDAN KEYIN OKSIDATIV STRESS VA STOKIN KASKADINING BIOXIMIK TAXLILI . Журнал академических исследований нового Узбекистана, 3(1), 68–73. извлечено от https://www.in-academy.uz/index.php/yoitj/article/view/71461

Библиографические ссылки:

Halliwell, B., & Gutteridge, J. M. C. (2015). Free radicals in biology and medicine (5th ed.). Oxford University Press.

Desborough, J. P. (2000). The stress response to trauma and surgery. British Journal of Anaesthesia, 85(1), 109–117. https://doi.org/10.1093/bja/85.1.109

Sies, H. (2017). Oxidative stress: A concept in redox biology and medicine. Redox Biology, 11, 613–619. https://doi.org/10.1016/j.redox.2016.12.002

Kehlet, H. (1997). Multimodal approach to control postoperative pathophysiology and rehabilitation. British Journal of Anaesthesia, 78(5), 606–617. https://doi.org/10.1093/bja/78.5.606

Dinarello, C. A. (2018). Overview of the IL-1 family in innate inflammation and acquired immunity. Immunological Reviews, 281(1), 8–27. https://doi.org/10.1111/imr.12621

Valko, M., Leibfritz, D., Moncol, J., Cronin, M. T. D., Mazur, M., & Telser, J. (2007). Free radicals and antioxidants in normal physiological functions and human disease. The International Journal of Biochemistry & Cell Biology, 39(1), 44–84. https://doi.org/10.1016/j.biocel.2006.07.001

Cruickshank, A. M., Fraser, W. D., Burns, H. J. G., Van Damme, J., & Shenkin, A. (1990). Response of serum interleukin-6 in patients undergoing elective surgery of varying severity. Clinical Science, 79(2), 161–165. https://doi.org/10.1042/cs0790161

Akbas, H., Kocak, I., & Ozcan, O. (2005). Oxidative stress markers in gynecologic surgery. European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology, 119(1), 86–90. https://doi.org/10.1016/j.ejogrb.2004.06.028

Kehlet, H., & Wilmore, D. W. (2002). Multimodal strategies to improve surgical outcome. The American Journal of Surgery, 183(6), 630–641. https://doi.org/10.1016/S0002-9610(02)00866-8

Cadenas, E., & Davies, K. J. A. (2000). Mitochondrial free radical generation, oxidative stress, and aging. Free Radical Biology and Medicine, 29(3–4), 222–230. https://doi.org/10.1016/S0891-5849(00)00317-8