Yevrosiyo ijtimoiy fanlar, falsafa va san'at jurnali

Ushbu maqolada interfaol muloqotning nazariy-metodologik asoslari, uning ta’lim jarayonidagi o‘rni va o‘quvchi shaxsiyatiga ko‘rsatayotgan ta’siri har tomonlama tahlil qilinadi. Vigotskiy, Baxtin va Brunner nazariyalari asosida interfaol muloqotning dialogik, empatik va intersubyektiv xususiyatlari yoritiladi. Ta’lim fanlariga xos interfaol modellar misolida, ayniqsa boshlang‘ich ta’limda muloqotning aqliy, tarbiyaviy va kommunikativ funksiyalari ochib beriladi. Shu bilan birga, raqamli platformalar orqali samarali muloqotni tashkil etish usullari va uning o‘quvchilarda kommunikativ madaniyat, empatiya, liderlik, ijtimoiy mas’uliyat va shaxsiy fikrni bayon etish qobiliyatini shakllantirishdagi ahamiyati asoslab berilgan.

This article examines the conceptual foundations and the necessity of creating a digital education platform as an integral component of the modern educational ecosystem. The study emphasizes that the digitalization of the learning process requires not only technological tools but also a scientifically grounded pedagogical model that ensures accessibility, personalization, and interactivity in education. Based on the analysis of national and international research, the article identifies the main principles of designing a digital education platform, including modularity, adaptability, scalability, and integration with existing educational resources. The necessity for such a platform is substantiated by the growing demand for flexible learning environments, the need to improve educational quality, and the shift towards competency-based learning models. The paper also highlights the potential of digital platforms to support teachers’ professional development, enhance student engagement, and provide data-driven decision-making in education management

Ushbu maqolada ingliz xalq ertaklarining tipologiyasi va ularning o‘zbek tiliga tarjimasi zamonaviy ta’lim texnologiyalari doirasida batafsil tahlil qilinadi. Avvalo ertaklarning asosiy janrlari — hayvonlar haqidagi ertaklar, sehrli (mo‘’jizaviy) ertaklar, kumulyativ (zanjirli) ertaklar, novellistik (realistik) ertaklar hamda hazil-mutoyiba (anekdot ) ertaklari ajratilib, ularning lingvistik va madaniy xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. Keyinchalik bevosita va bilvosita tarjima strategiyalari, madaniy realiyalarni yetkazish usullari, shuningdek tarjimada ritm, qofiya va formulaviy ifodalarni saqlab qolish masalalari o‘rganiladi. O‘qitish va o‘rganish jarayoniga integratsiya qilishga alohida e’tibor qaratiladi. Taklif etilayotgan yondashuv nafaqat tilni samarali o‘zlashtirishga, balki talabalar orasida madaniyatlararo kompetensiya va tanqidiy tafakkurni rivojlantirishga ham xizmat qiladi.

Ushbu maqolada  XVIII asrda vujudga kelgan Qo‘qon xonligi saroy kutubxonasi va uning faoliyati, xonlar tomonidan kutubxona ishlarining boshqaruvi va unda saqlangan qadimiy qo‘lyozma asarlar haqida ma’lumotlar beradi.

This article explores the issue of developing socio-moral competences among students. It analyzes the theoretical foundations, practical mechanisms, and ways to enhance the effectiveness of fostering these competences. The study emphasizes the significance of socio-moral competences in the context of globalization, digital transformation, and rapid social change. The research methodology is based on a comprehensive approach that includes observation, questionnaires, interviews, testing, and experimental trials. The findings highlight interactive teaching methods, the personal example of educators, students’ involvement in social activities, and the cultivation of digital ethics culture as key factors in developing socio-moral competences. The paper presents specific conclusions regarding the challenges and opportunities of developing such competences in higher education. It stresses the necessity of integrating theoretical knowledge with practical life situations.

Mazkur maqolada Qazı Mawlik asarlarining lingvistik xususiyatlari, xususan, undagi fe’llarning grammatik shakllari tahlil qilingan. Shoir asarlarida fe’lning qoʻllanish xususiyatlari misollar asosida koʻrsatilib, ularning semantik va grammatik imkoniyatlari ochib berilgan.

Karakalpakça gibi zengin bir kültürel geçmişe sahip Türk lehçelerinde, sayılarla ifade edilen deyimler dilin vazgeçilmez bir parçasıdır. Bu makale, özellikle Karakalpak Türkçesinde sayıların dil ve kültür üzerindeki etkilerini derinlemesine incelemekte ve Karakalpak lehçesindeki sayılarla ilgili deyimleri ele almaktadır. Deyimlerin, bir dilin kültürel ve tarihsel zenginliğini yansıtan önemli unsurlar olduğu vurgulanmaktadır. Deyimler sadece sözcüklerin bir araya gelmesiyle oluşmaz; aynı zamanda bir toplumun ortak hafızasını, inançlarını ve yaşam tarzını yansıtan aynalardır. Bu bağlamda, Karakalpak Türkçesinde kullanılan sayılarla ilgili deyimler oldukça anlamlı ve zengindir. Makalede, sayılarla ilgili deyimlerin oluşumu, özellikleri ve dildeki kullanım alanları gibi konulara değinilmektedir.

Gender teńligi túsinigi jámiettiń rawajlanıwı hám insan huqıqlarınıń támiyinleniwinde áhmietli orın ieleydi. Bul maqalada gender teńligi túsiniginiń mazmunı, qáliplesiw procesi hám zamanagóy dáwirdegi analizi sáwlelendirilgen. Bárinen burın, gender teńligi erkek hám hayaldıń sociallıq turmısta, bilimlendiriwde, miynette hám siyasiy tarawda teń huqıq hám imkaniyatlarǵa ie bolıwın ańlatatuǵını haqqında sóz etiledi. Sońınan tariyxıy processlerde bul tusinik qalay qálipleskeni, hár qıylı dáwirlerde jámiyetlerde hayallar hám erkekler ornı qalay bahalanǵanına itibar qaratıladı. Maqalada, sonday-aq, xalıqaralıq shólkemler tárepinen qabıl etilgen hújjetler, milliy nızamshılıqtaǵı normalar hám olardıń ámeliyatta qollanılıwı mısalında gender teńliginiń huqıqıy tiykarları kórsetip beriledi.

Voleybol — keng tarqalgan va ommaviy sport turi bo‘lib, u yoshlarning jismoniy rivojlanishi, muloqot doirasining kengayishi, irodaviy sifatlarining shakllanishi va sog‘lom turmush tarzini qaror toptirishga xizmat qiladi. Ushbu maqolada voleybolchilarning texnik, taktik va jismoniy tayyorgarlik darajasi, ularni shakllantirish jarayonida e’tibor qaratilishi lozim bo‘lgan omillar va o‘quv-mashg‘ulot jarayonining samaradorligini oshirish bo‘yicha ilmiy-pedagogik yondashuvlar tahlil qilinadi.

This article explores the role of songs in guiding the younger generation toward national values, with particular reference to Karakalpak culture. It argues that songs are more than artistic expressions; they are cultural archives that preserve language, history, and moral lessons. Through folk songs, lullabies (Besik yir), and epic songs, youth are introduced to themes of patriotism, respect, unity, and bravery. The article also examines the emotional and educational functions of songs, showing how they shape identity and character. A comparative table illustrates the functions of different song types in shaping youth values.

Mazkur maqolada XIX–XX asr boshlarida Xiva xonligi hujjatlarida qoraqalpoqlarning savdo-sotiq faoliyati tahlil qilindi. Arxiv materiallari – bojxona daftarlari, soliq ro‘yxatlari, savdo bitimlari va xon farmonlari asosida qoraqalpoqlarning ichki va tashqi savdodagi mavqei o‘rganildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, qoraqalpoqlar ichki bozorlarda chorvachilik, baliqchilik va dehqonchilik mahsulotlari bilan faol savdo qilgan, tashqi bozorlarda esa asosan qorako‘l terisi va baliq mahsulotlarini eksport qilganlar. Shuningdek, ularning savdo faoliyati nafaqat iqtisodiy, balki ijtimoiy-madaniy aloqalarning rivojlanishiga ham katta ta’sir ko‘rsatgan.

Ушбу мақола Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекси (МЖтК)нинг 195²-моддасига бағишланган бўлиб, унда ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ходимларининг фото- ва (ёки) видеотасвирини уларнинг обрўсизлантирилишига олиб келадиган тарзда бузиб тарқатиш билан боғлиқ маъмурий ҳуқуқбузарликнинг юридик тавсифи кўриб чиқилган. Модданинг мазмуни, қонунчиликдаги ўрни, субъектив ва объектив томонлари, амалий қўлланиши ва назарий аҳамияти таҳлил қилинган.

This article examines the national liberation movements that emerged in the regions of Turan and Turkestan in response to foreign invasions, with particular attention to the role and courage of women. It discusses the formation of military units composed of women, highlights the bravery and resilience of female figures who distinguished themselves in these struggles, and considers the involvement of children in resistance activities. Special focus is given to the historical contributions of Malika Tomur Khatun, Qabaj Khatun, and Qurbonjon Dodkhokh.

Ushbu tadqiqotda shahar lingvomadaniy makonida urbanonimlarning funksialari tadqiq etildi. Qarshi shahriga tegishli materiallar asosida urbanonimlarning funktsiyalari aniqlandi. Urbanonimlar yaratish jarayoni  lingvistik va ekstralingvistik xususiyatga ega bir qator omillar bilan shartlanganligi asoslandi.

mazkur maqolada o‘smirlik davrida kuzatiladigan psixologik aspektlar, ushbu davrning inson shaxsiyati rivojlanishidagi o‘rni va uning o‘ziga xos xususiyatlari tahlil etiladi. O‘smirlik – inson hayotidagi o‘tish bosqichi bo‘lib, u fiziologik, emotsional va ijtimoiy o‘zgarishlar bilan kechadi. Maqolada o‘smirlarning o‘zini anglash jarayoni, emotsional beqarorlik, ijtimoiy moslashuv muammolari, shuningdek, oilaviy va maktab muhitining ularning ruhiy holatiga ta’siri ilmiy-nazariy asosda ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari o‘smirlarning sog‘lom psixologik rivojlanishini ta’minlash uchun zarur bo‘lgan psixoprofilaktik choralarni ishlab chiqishga asos bo‘lib xizmat qiladi. Hamda o‘smirlik davrida kuzatiladigan psixologik o‘zgarishlar, ularning sabablari, shuningdek, ijtimoiy va oilaviy muhit ta’sirida shakllanuvchi ruhiy holatlar ilmiy-nazariy asosda tahlil qilinadi. O‘smirlik — inson hayotidagi muhim o‘tish davrlaridan biri bo‘lib, bu davrda emotsional beqarorlik, o‘zligini anglash, mustaqil fikrlash kabi muhim jarayonlar yuzaga chiqadi. Ushbu maqolada o‘smirlarning ruhiy rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar, shuningdek, ularni psixologik qo‘llab-quvvatlash yo‘llari ko‘rib chiqiladi.

Ushbu maqolada  “Konstitutsiya - xalqchil davlat, barqaror taraqqiyot va farovon hayot asosi!” shiori ostida O‘zbekistonimizning hozirgi kundagi yangilangan konstitutsiyaning davlat va jamiyat ravnaqi, insonlarning huquq va erkinliklari, ayniqsa, biz yoshlarga, tadbirkorlarga berilgan keng imkoniyatlar  xususida yoritib o‘tilgan.

В статье рассматриваются исторические и современные аспекты развития лингводидактики и риторики как научных дисциплин. Раскрываются этапы становления лингводидактики, вклад зарубежных исследователей в формирование теории обучения языкам. Анализируется процесс возрождения риторики в XX веке, её трансформация из классической науки об ораторстве в современную междисциплинарную область, охватывающую политический, академический, медийный и повседневный дискурс. Особое внимание уделяется актуальным проблемам цифровизации обучения.

Бул мақалада Қарақалпақстанның екинши жер жүзилик урыстан соңғы жыллары социаллық-экономикалық раўажланыўында транспорт тармақларының тутқан орны сөз етиледи. Бунда автомобиль, темир жол ҳәм ҳаўа жоллары транспортларының раўажланыўы республикада аўыл хожалығы ҳәм санааттың тез пәт пенен өсиўине шараятлар жаратып бергенлиги көрсетип берилген.

Ushbu maqolada professional ta’lim muassasalarida o‘quvchilarni kasb-hunarga yo‘naltirishda foydalaniladigan mexanizmlar va ta’lim jarayonini samarali tashkil etish uchun zarur bo‘lgan didaktik ta’minot konseptual modeli tahlil qilinadi. Taklif etilayotgan model, kasbga yo‘naltirishning uzviyligi, moslashuvchanligi va raqamli texnologiyalar asosida rivojlanishini o‘z ichiga oladi.

Ijtimoiy rivojlanishning zamonaviy sharoitida ma'naviyatning etishmasligi aniq. Adabiyotimizda talqin qilinganidek, turizm, jumladan, madaniy turizm ham ana shu kamchilikni to‘ldirishga qaratilgan bo‘lib, bu yerda muzeylarning o‘rni shubhasizdir. Jamiyatning ma’naviy rivojlanishining yo‘llaridan biri madaniy turizmdir.

Zamonaviy yengil sanoat texnologiyalarining rivojlanishi muhandislik faoliyatiga yangi yondashuvlarni talab qilmoqda. Bu, ayniqsa, mahsulot dizayni, konstruksiya yaratish va ishlab chiqarishni raqamlashtirish jarayonlarida yaqqol seziladi. Kompyuter grafikasi bu borada muhim vosita sifatida xizmat qiladi.

This study explores the integrative development of students’ multilingual and socio-cultural competencies within Uzbekistan’s education system. It emphasizes the growing demand for graduates who can operate confidently in Uzbek as the state language, Russian as a lingua franca, and English as the language of international cooperation. By situating language learning within intercultural contexts, the research highlights the dual importance of linguistic proficiency and cultural adaptability in preparing globally competitive citizens. The article analyzes strategies such as Content and Language Integrated Learning (CLIL), English-Medium Instruction (EMI), translanguaging, and project-based approaches, all of which link language acquisition to real-life communication and identity building. The role of modern technologies, including digital platforms, virtual exchange programs, artificial intelligence, and virtual reality, is examined as a catalyst for intercultural engagement. Drawing on policy reforms and institutional practices, the paper concludes with recommendations for embedding plurilingual and intercultural education into curricula at all levels.

Ушбу мақолада Устюрт платосида жойлашган мезолит даври археологик ёдгорликларининг маданий ва даврий хусусиятлари атрофлича таҳлил қилинган. Мезолит давридаги аҳоли турмуш тарзи, меҳнат қуроллари, ёдгорлик ва хронологик белгилари асосида ушбу ҳудуддаги цивилизация ривожи ўрганилади. Шунингдек, мазкур ёдгорликларнинг Ўзбекистоннинг қадимий тарихида тутган ўрни ва уларнинг Марказий Осиё археологиясидаги аҳамияти хусусида хулосалар берилган. Илмий таҳлиллар, археологик маълумотлар, топилмалар ва мавжуд назариялар асосида олиб борилган.