SUN’IY INTELLEKTGA ASOSLANGAN MOBIL ROBOTLARNI LOYIHALASH VOSITASIDA O‘QUVCHILARNING INJENERLIK VA TANQIDIY FIKRLASH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH

Mualliflar

  • X.A.Xalikova Ixtisoslashgan maktab texnologik ta’lim o‘qituvchisi Muallif

;

sun’iy intellekt, mobil robot, robototexnika, injenerlik kompetensiyasi, tanqidiy fikrlash, algoritmik fikrlash, loyihalash, dasturlash, mashinaviy o‘qitish, kompyuter ko‘rishi, sensorlar, STEM ta’lim, loyiha asosida ta’lim, innovatsion ta’lim, raqamli texnologiyalar.

Abstrak

Mazkur maqolada sun’iy intellekt texnologiyalariga asoslangan mobil robotlarni loyihalash jarayonida o‘quvchilarning injenerlik va tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlari tahlil qilingan. Zamonaviy ta’lim jarayonida robototexnika, dasturlash, sun’iy intellekt va raqamli texnologiyalarning integratsiyasi o‘quvchilarda texnik tafakkur, algoritmik fikrlash, muammoli vaziyatlarni tahlil qilish va innovatsion yechimlar ishlab chiqish kompetensiyalarini shakllantirishning samarali vositasi sifatida namoyon bo‘lmoqda. Maqolada sun’iy intellekt asosida ishlovchi mobil robotlarni loyihalashning asosiy bosqichlari, jumladan, muammoni aniqlash, texnik topshiriqni shakllantirish, robot konstruksiyasini loyihalash, sensorlar va boshqaruv modullarini tanlash, algoritm ishlab chiqish, dasturlash, modellashtirish va amaliy sinovdan o‘tkazish jarayonlarining ta’limiy ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, loyiha asosida ta’lim, muammoli ta’lim va STEM/STEAM yondashuvlarini sun’iy intellekt texnologiyalari bilan integratsiyalash orqali o‘quvchilarning mustaqil fikrlashi, muqobil yechimlarni taqqoslash, texnik qarorlar qabul qilish va o‘z faoliyatini tanqidiy baholash ko‘nikmalarini rivojlantirish imkoniyatlari asoslangan. Tadqiqot natijalari sun’iy intellektga asoslangan mobil robotlarni loyihalash o‘quvchilarning injenerlik kompetensiyalarini shakllantirish, tanqidiy va ijodiy fikrlashini rivojlantirish hamda ularni zamonaviy texnologik faoliyatga tayyorlashning samarali pedagogik vositasi ekanligini ko‘rsatadi.

Iqtiboslar

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi Farmoni.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 17-fevraldagi PQ-4996-son “Sun’iy intellekt texnologiyalarini jadal joriy etish uchun shart-sharoitlar yaratish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktabrdagi PQ-358-son “Sun’iy intellekt texnologiyalarini rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori.

Papert S. Mindstorms: Children, Computers, and Powerful Ideas. – New York: Basic Books, 1980. – 230 p.

Resnick M. Lifelong Kindergarten: Cultivating Creativity through Passion, Projects, Peers, and Play. – Cambridge: MIT Press, 2017. – 182 p.

Bers M.U. Coding as a Playground: Programming and Computational Thinking in the Early Childhood Classroom. – New York: Routledge, 2018. – 180 p.

Alimisis D. Educational Robotics: Open Questions and New Challenges. – Themes in Science and Technology Education, 2013. – Vol. 6, No. 1. – P. 63–71.

Eguchi A. Educational Robotics for Promoting 21st Century Skills. – Journal of Automation, Mobile Robotics and Intelligent Systems, 2014. – Vol. 8, No. 1. – P. 5–11.

Mubin O., Stevens C.J., Shahid S., Mahmud A.A., Dong J.-J. A Review of the Applicability of Robots in Education. – Technology for Education and Learning, 2013. – Vol. 1. – P. 1–7.

OECD. Artificial Intelligence in Science and Engineering. – Paris: OECD Publishing, 2023.

UNESCO. Guidance for Generative AI in Education and Research. – Paris: UNESCO, 2023.

UNESCO. Artificial Intelligence and Education: Guidance for Policy-makers. – Paris: UNESCO, 2021.

Russell S., Norvig P. Artificial Intelligence: A Modern Approach. – 4th ed. – Hoboken: Pearson, 2021. – 1168 p.

Goodfellow I., Bengio Y., Courville A. Deep Learning. – Cambridge: MIT Press, 2016. – 800 p.

Murphy K.P. Probabilistic Machine Learning: An Introduction. – Cambridge: MIT Press, 2022. – 864 p.

Siciliano B., Khatib O. (eds.). Springer Handbook of Robotics. – 2nd ed. – Cham: Springer, 2016. – 2227 p.

Corke P. Robotics, Vision and Control: Fundamental Algorithms in MATLAB. – 2nd ed. – Cham: Springer, 2017. – 693 p.

Craig J.J. Introduction to Robotics: Mechanics and Control. – 4th ed. – Boston: Pearson, 2018. – 448 p.

Bishop C.M. Pattern Recognition and Machine Learning. – New York: Springer, 2006. – 738 p.

Facione P.A. Critical Thinking: What It Is and Why It Counts. – Insight Assessment, 2015.

Ennis R.H. Critical Thinking Across the Curriculum: A Vision. – Topoi, 2018. – Vol. 37. – P. 165–184.

Paul R., Elder L. Critical Thinking: Tools for Taking Charge of Your Professional and Personal Life. – Boston: Pearson Education, 2014.

Dym C.L., Agogino A.M., Eris O., Frey D.D., Leifer L.J. Engineering Design Thinking, Teaching, and Learning. – Journal of Engineering Education, 2005. – Vol. 94, No. 1. – P. 103–120.

National Research Council. Engineering in K–12 Education: Understanding the Status and Improving the Prospects. – Washington, DC: The National Academies Press, 2009.

Bybee R.W. The Case for STEM Education: Challenges and Opportunities. – Arlington: NSTA Press, 2013.

Kelley T.R., Knowles J.G. A Conceptual Framework for Integrated STEM Education. – International Journal of STEM Education, 2016. – Vol. 3, No. 11. – P. 1–11.

Bell S. Project-Based Learning for the 21st Century: Skills for the Future. – The Clearing House, 2010. – Vol. 83, No. 2. – P. 39–43.

Arduino. Arduino Documentation and Education Resources. – Arduino Educational Resources.

Raspberry Pi Foundation. Computing and Physical Computing Education Resources. – Raspberry Pi Educational Resources.

Autodesk. Tinkercad Circuits: Digital Design and Electronics Education Resources. – Autodesk Education.

NVIDIA. Deep Learning and Artificial Intelligence Education Resources. – NVIDIA Developer Education.

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-07-27

Iqtibos keltirish tartibi

Xalikova, X. (2026). SUN’IY INTELLEKTGA ASOSLANGAN MOBIL ROBOTLARNI LOYIHALASH VOSITASIDA O‘QUVCHILARNING INJENERLIK VA TANQIDIY FIKRLASH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISH. Zamonaviy Dunyoda Pedagogika Va Psixologiya, 5(16), 70-77. https://www.in-academy.uz/index.php/ZDPP/article/view/55062
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
1 Views
0 Downloads