EKOLOGIK HUQUQBUZARLIKLAR UCHUN JAVOBGARLIKNING MUQARRARLIGINI TA’MINLASH MASALALARI
Keywords:
ekologik huquqbuzarlik, ekologik zarar, ekologik xavfsizlik, ma’muriy javobgarlik, fuqorolik-huquqiy javobgarlik, jinoyiy javobgarlik.Abstract
Bugungi kunda O‘zbekiston va butun dunyoda ekologik muammolar, jumladan, atmosfera havosining ifloslanishi, suv resurslarining kamayishi, chiqindilar muammosi va biologik xilma-xillikning yo‘qolishi kuchayib bormoqda. Shu sababli ekologik huquqbuzarliklar soni ham ortib bormoqda, bu esa javobgarlik institutining samaradorligini oshirishni talab etadi. So‘nggi yillarda O‘zbekistonda ekologik nazorat organlari tomonidan minglab huquqbuzarliklar aniqlanmoqda. Masalan, chiqindilarni noqonuniy tashlash, daraxtlarni ruxsatsiz kesish va havoni ifloslantirish holatlari eng ko‘p uchraydigan huquqbuzarliklar sirasiga kiradi. Ushbu tezisda ekologiya huquqining markaziy yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, unda atrof-muhitni muhofaza qilishga qaratilgan normalarning buzilishi va buning uchun belgilangan javobgarlik choralarining samaradorligi tahlil qilinadi.
References
Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi [Mazkur yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi 2023-yil 30-aprel kuni oʻtkazilgan Oʻzbekiston Respublikasi referendumida umumxalq ovoz berish orqali qabul qilingan] // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.05.2023-y., 03/23/837/0241-son.
Tabiatni muhofaza qilish toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni, 09.12.1992 yildagi 754-XII-son // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 04.05.2026-y., 03/26/1143/0450-son.
O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksi // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.12.2025-y., 03/25/1109/1241-son.
Narzullayev, O.X., Nurmatov, M.M. Ekologik-huquqiy javobgarlik [Matn]: darslik / Narzullaev Olim Xolmamatovich, Nurmatov Mirg‘olib Mirzayevich. – T.: TDYU nashriyoti, 2024. – 224-b.
Tábiyattı qorǵaw haqqında (jańa redakciya) Qaraqalpaqstan Respublikasınıń Nızamı // Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń rásmiy veb-saytı, https://joqargikenes.uz/qr/documents/21.
Колбасов О.С. Избранное. – М.: РГУП, 2017. Стр. 31-61.
Oʻzbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.05.2026-y., 03/26/1144/0467-son.
Rahmonqulov H. R. Fuqarolik huquqi. Umumiy qism. Darslik. Toshkent, TDYUnashriyoti, 2019. 400 b.
Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksi // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2026-y., 03/26/1138/0397-son.
Ekologik nazorat toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni, 27.12.2013 yildagi O‘RQ-363-son // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 30.12.2025-y., 03/25/1109/1241-son.
Конвенция о доступе к информации, участии общественности в процессе принятия решений и доступе к правосудию по вопросам, касающимся окружающей среды [Орхусская конвенция] // Организация Объединенных Наций, https://www.un.org/ru/documents/decl_conv/conventions/orhus.shtml.
“Oʻzbekiston — 2030” strategiyasini “Atrof-muhitni asrash va “yashil iqtisodiyot” yilida amalga oshirishga oid davlat dasturi toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 30.01.2025 yildagi PF-16-son // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 07.02.2026-y., 06/26/19/0118-son.
Maʼmuriy tartib-taomillar toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasining Qonuni, 08.01.2018 yildagi O‘RQ-457-son // Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 24.06.2025-y., 03/25/1070/0536-son.
Gulyamov, S. S. (2021). Raqamli huquq: Nazariya va amaliyot. Monografiya. Toshkent: TDYU. (O‘zbekistonda raqamli maxfiylikning huquqiy asoslari).
Atrof muhitni muhofaza qilish va tabiatdan foydalanish sohasidagi jinoyatlar va boshqa huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlar boʻyicha sud amaliyoti haqida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining qarori, 20.12.1996 yildagi 36-son // O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, https://lex.uz/docs/-1442456.
Tursinbaev, M. (2025). Regulatory Activities of Ministries Of The Republic Of Karakalpakstan: Limits, Procedures, And Legal Consequences. Stanford Database Library of International Journal of Law And Criminology, 5(12), 58-63.
Downloads
Published
Issue
Section
How to Cite
