TUPROQ ICHIDAN SUG'ORISH (SUBSURFACE IRRIGATION) TEXNOLOGIYASI VA UNING SAMARADORLIGI

Authors

  • Erkinov Ne’mat Rajabboy o’g’li “Toshkent irrigatsiya va qishloq xo’jaligini mexanizatsiyalash muhandislari instituti" Milliy tadqiqot universiteti magistri Author

Keywords:

tuproq ichidan sug'orish, subsurface drip irrigation, suv samaradorligi, tuproq namligi, ildiz zonasi, irrigatsiya effekti, suv tejash, qishloq xo'jaligi

Abstract

Dunyoda aholining o'sishi va iqlim o'zgarishlari oqibatida suvdan foydalanish hajmi ortib borayotganligi sababli, qishloq xo'jaligida suv resurslarini tejash dolzarbligi ortmoqda. Tuproq ichidan sug'orish (subsurface irrigation) texnologiyasi zamonaviy irrigatsiya usullari orasida eng samarali yechimlardan biri hisoblanadi. Ushbu maqolada tuproq ichidan sug'orish tizimining konstruksiyasi, ishlash prinsipi va boshqa an'anaviy sug'orish usullari bilan solishtirilgan holda samaradorligi chuqur tahlil qilingan. Tahlil natijalariga ko'ra, tuproq ichidan sug'orish usuli yuzaki sug'orishga nisbatan suv sarfinin 30-55% kamaytirish, suv samaradorligini 2-3 barobar oshirish va o'simlik ildiz tizimini rivojlanishini yaxshilash imkonini beradi. Maqolada, shuningdek, tuproq namligining chuqurlik bo'yicha taqsimoti, suvning yo'qotilish yo'nalishlari va iqlim sharoitlarining ushbu texnologiyaga ta'siri tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari asosida amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan va kelajak tadqiqot yo'nalishlari belgilangan.

References

Wang, H., Wang, N., Quan, H., et al. (2022). Yield and water productivity of crops, vegetables and fruits under subsurface drip irrigation: A global meta-analysis. Agricultural Water Management, 269, 107645.

Food and Agriculture Organization (FAO). (2020). The State of Food and Agriculture 2020: Overcoming water challenges in agriculture. Rome: FAO.

Postel, S. L. (2000). Entering an era of water scarcity: The challenges ahead. Ecological Applications, 10(4), 941- 948.

Hanson, B. R., Simunek, J., Hopmans, J. W. (2006). Evaluation of urea-ammonium-nitrate fertigation with drip irrigation using numerical modeling. Agricultural Water Management, 86(1-2), 102-113.

Camp, C. R. (1998). Subsurface drip irrigation: A review. Transactions of the ASAE, 41(5), 1353-1367.

Lamm, F. R., Trooien, T. P. (1999). Subsurface drip irrigation for corn production: A review of 10 years of research in Kansas. Irrigation Science, 18(4), 195-200.

Philip, J. R. (1968). The theory of infiltration. Advances in Hydroscience, 5, 119-172.

University of Nebraska-Lincoln Extension. (2005). Advantages and Disadvantages of Subsurface Drip Irrigation. Publication EC776.

USDA Natural Resources Conservation Service. (2025). Research of Current and Potential Subsurface Irrigation. ALC-SubSurface-Drip-Irrigation-Report.

Khashaei, F., Behmanesh, J., Rezaverdinejad, V., Azad, N. (2024). Field evaluation and numerical simulation of water and nitrate transport in subsurface drip irrigation of corn using HYDRUS-2D. Irrigation Science, 42, 327- 352.

Irmak, S. (2024). Maize response to different subsurface drip irrigation management strategies: Yield, production functions, basal and crop evapotranspiration. Agricultural Water Management, 300, 108927.

Effects of subsurface irrigation types on root distribution, leaf photosynthetic characteristics, and yield of greenhouse tomato. (2024). Scientia Horticulturae, 338, 115-128.

Dewidar, A. Z., Al-Fuhaid, Y., Al-Hilal, S., ben Saleh, M. (2019). A comparison of surface and subsurface drip irrigation systems for date palms. Journal of Water Resources Planning and Management.

Hanson, B., Hopmans, J. W., Simunek, J. (2008). Leaching under subsurface drip irrigation in saline soils with shallow groundwater. Vadose Zone Journal, 7(2), 810-818.

Li, M., Schmidt, J. E., LaHue, D. G., et al. (2020). Impact of irrigation strategies on tomato root distribution and rhizosphere processes in an organic system. Frontiers in Plant Science, 11, 360.

Al-Ghobari, H. M., Dewidar, A. Z. (2018). Integrating deficit irrigation into surface and subsurface drip irrigation to save water in arid regions. Agricultural Water Management, 209, 55-61.

Patel, N., Rajput, T. B. S. (2009). Effect of subsurface drip irrigation on onion yield. Irrigation Science, 27(2), 97- 108.

Bronson, K. F., Hunsaker, D. J., Meisinger, J. J., et al. (2019). Improving nitrogen fertilizer use efficiency in subsurface drip-irrigated cotton in the Desert Southwest. Soil Science Society of America Journal, 83(6), 1712- 1721.

Downloads

Published

2026-05-06

How to Cite

TUPROQ ICHIDAN SUG’ORISH (SUBSURFACE IRRIGATION) TEXNOLOGIYASI VA UNING SAMARADORLIGI. (2026). Science and Innovation, 4(33), 112-121. https://www.in-academy.uz/index.php/SI/article/view/39812
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
0 Views
0 Downloads