TIRIK ORGANIZMLARNING KO'PAYISH TURLARI VA GAMETALARNING TUZILISHI (Ilmiy-analitik ko'zgu)
Ключевые слова:
Ko'payish turlari; gametalar; jinssiz ko'payish; jinsiy ko'payish; spermatozoid; tuxum hujayrasi; urug'lanish; meyoz; gametogenez; evolyutsiyaАннотация
Tirik organizmlarning ko'payishi hayotning asosiy xususiyatlaridan biri bo'lib, biologik turlarning saqlanishi, genetik xilma-xillikning oshishi va evolyutsion jarayonlarning rivojlanishiga xizmat qiladi. Ushbu ilmiy maqolada tirik organizmlarning jinssiz va jinsiy ko'payish turlarining nazariy asoslari, gametalarning morfologik tuzilishi va funksional xususiyatlari, shuningdek, urug'lanish jarayonining molekulyar mexanizmlari tahliliy tahili qilingan. Jinssiz ko'payishning ikki bo'linish, tug'unlanish, parchalanish, spora hosil bo'lish, vegitativ ko'payish va partenogenez turlari ularning biologik va ekologik xususiyatlari bilan birga yoritilgan. Jinsiy ko'payish jarayonida meyoz, spermatogenez va oogenez, erkak va urg'ochi gametalarning ultratuzilishi, xromosomlar to'plami hamda rivojlanish bosqichlari batafsil ko'rib chiqilgan. Gametalar — spermatozoid va tuxum hujayrasi — ularning sitoplazmik va yadroviy komponentlari, membrana maxsus tuzilmalari va faollashish mexanizmlari aniq tavsiflangan. Urug'lanish jarayonining bosqichlari, jumladan, akrosom reaksiyasi, membrana qo'shilishi, kortikal reaksiya va pronyadrolar fuziyasi (singamiya) ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Ko'payish turlarining taqqoslanmasi, ularning evolyutsion ahamiyati, afzallik va kamchiliklari, shuningdek, kelajak tadqiqotlar yo'nalishlari va amaliy qo'llanishi haqida xulosalar chiqarilgan. Maqola asosan tahliliy (review) usulda yozilgan bo'lib, biologiya, genetika, sitologiya va reproduktiv biologiya sohalaridagi zamonaviy ilmiy tadqiqotlarning natijalarini umumlashtirishga qaratilgan. Olingan natijalar o'quv jarayonlarida, ilmiy tadqiqotlarda va biotexnologiya amaliyotlarida qo'llanishi mumkin.
Библиографические ссылки
Alberts B., Johnson A., Lewis J., et al. Molecular Biology of the Cell. 6th ed. New York: W.W. Norton & Company, 2015, 1464 p.
Campbell N.A., Reece J.B. Biology. 8th ed. San Francisco: Benjamin Cummings, 2009, 1393 p.
Futuyma D.J., Kirkpatrick M. Evolution. 4th ed. Sunderland: Sinauer Associates, 2017, 656 p.
Sadava D., Hillis D.M., Heller H.C., Berenbaum M.R. Life: The Science of Biology. 10th ed. Sunderland: Sinauer Associates, 2014, 1268 p.
Raven P.H., Evert R.F., Eichhorn S.E. Biology of Plants. 7th ed. New York: W.H. Freeman, 2005, 686 p.
Solomon E.P., Berg L.R., Martin D.W. Biology. 9th ed. Belmont: Brooks/Cole, 2011, 1435 p.
Lodish H., Berk A., Kaiser C.A., et al. Molecular Cell Biology. 8th ed. New York: W.H. Freeman, 2016, 1150 p.
Gilbert S.F. Developmental Biology. 11th ed. Sunderland: Sinauer Associates, 2016, 810 p.
Ross M.H., Pawlina W. Histology: A Text and Atlas. 7th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer, 2016, 974 p.
Cooper G.M., Hausman R.E. The Cell: A Molecular Approach. 7th ed. Sunderland: Sinauer Associates, 2016, 832 p.
Madigan M.T., Bender K.S., Buckley D.H., Sattley W.M., Stahl D.A. Brock Biology of Microorganisms. 15th ed. New York: Pearson, 2018, 1056 p.
Taiz L., Zeiger E., Møller I.M., Murphy A. Plant Physiology and Development. 6th ed. Sunderland: Sinauer Associates, 2015, 761 p.
Stearns S.C., Hoekstra R.F. Evolution: An Introduction. 2nd ed. Oxford: Oxford University Press, 2005, 380 p.
Purves W.K., Sadava D., Orians G.H., Heller H.C. Life: The Science of Biology. 7th ed. Sunderland: Sinauer Associates, 2004, 1121 p.
Griffiths A.J.F., Wessler S.R., Carroll S.B., Doebley J. Introduction to Genetic Analysis. 11th ed. New York: W.H. Freeman, 2015, 688 p.
Johnson M.H. Essential Reproduction. 7th ed. Oxford: Wiley-Blackwell, 2013, 416 p.
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Как цитировать
