Евразийский журнал права, финансов и прикладных наук

Ushbu maqolada budjet va uning hisobi hamda   haqida so'z boradi. Budjet tashkilotlari budjet va budjetdan tashqari mablag'lar bo'yicha   hisobini O'zbekiston Respublikasining «  hisobi to'g'risida» gi Qonuniga, yuqorida ko'rsatilgan yo'riqnomaga va boshqa nonnativ-huquqiy hujjatlarga muvofiq tashkil qiladilar. Tashkilotlarda   hisobi mazkur yo'riqnomaga muvofiq   hisobi yuritishning memorial order shaldida olib boriladi.

Jinoyatlar uchun ma’lum bir jazo turi sanksiyada  belgilangan bo‘ladi. Ammo jinoyatning ijtimoiy xavflilik darajasini keskin kamaytiruvchi holatlar mavjud bo‘lganda, qonunchiligimizdagi insonparvarlik pirinsipidan kelib chiqqan holda Jinoyat kodeksida “Yengilroq jazo tayinlash” ham nazarda tutilgan. Bu norma insonparvarlik prinsipining yaqqol namunasi bo‘lib, ko‘pgina davlatlarning Jinoyat kodeksida ifodalangan. Maqolada yengilroq jazo tayinlashning alohida xususiyatlariga batafsil to‘xtalib o‘tilgan.

Umumta`lim maktablarida ta`lim va tarbiya birgalikda, hamkorlikda olib borilmog`i lozim. Bu tarzda o‘qitish pedagogikasi pedagogik jarayonni takomillashtirish va uni o‘quvchi shaxsiga yo‘naltirishga asoslangan. Maqolada ta`lim-tarbiya pedagogikasining rivojlanish tarixi, uni tashkil etish jarayoni haqida fikrlar bayon etilgan.

Ушбу мақолада  ҳар бир даврнинг иллати эканлиги, шахс ва жамият ўртасидаги муносабатни бузишга олиб келиши ҳақидаги масала ёритилган. Гиёҳвандлик ва унинг турлари илмий тахлил этилган. Инсоният гиёхвандликдан зара кўриши, қавму қариндошидан, гулдай фарзандларидан, умр йўлдошидан ажралиб қолаётгани, улардан аксар ҳолларда майиб-мажруҳ фарзандлар туғилаётгани, гиёхвандлик жиноят эканлиги, эътиқодимиз асосларида ҳам гиёхвандлик таъқиқланганлиги  тўғрисида ёзилган.

Мақолада Президентимиз томонидан ёшларни тарбиялашда олдимизга қўйилган масалаларни ҳал этишда нималарга эътибор қилишимиз лозимлиги, оилада ва таълим даргохида ёшлар тарбиясида хамкорликни амалга ошириш йўналишлари тўғрисида фикрлар ёзилган.

This article expresses the fact that the history of the Uzbek people has found its artistic embodiment in the poetry and prose of Gafur Gulam, and through the content of short stories, epics, stories about the writer's colorful creativity, patriotic ideas of the creator, conveyed  his views on the path of the people's benefit to readers. It is also noted that the role of the works of the Great Creator in the issue of national laws by the competent authorities is immeasurable.

The scientific article compares the scientific-theoretical aspects of raising legal culture in society, the reforms implemented in its modern stage. Also, in recent years, internal affairs bodies have thoroughly analyzed the activities of forming the legal culture of the population and future tasks.

Тарихий жараёнлар инсонлар яшаши ва ўзларини турли тажовузлардан ҳимоя қилишга ўргатди. Таъкидлаш лозимки, инсоният ҳаётининг дастлабки босқичларида ҳам одамлар табиат томонидан яратиб қўйилган жойлар, масалан, ғор, унгур ва адир жойларда яшаш орқали қандайдир маънода ўзларини ташқи кучлардан ҳимоя қилиш мақсадида маълум маънода кўникмаларга эга бўлиб келган.

Ушбу мақолада, ички ишлар органлари қидирув фаолиятида ахборот технологияларини қўллашнинг айрим муаммолари кўриб чиқилиб, бу соҳада олиб борилаётган ишлар, ундаги ташкилий ва ҳуқуқий муаммолар ҳамда уларнинг ечимлари юзасидан мулоҳазалар юритилган.

Globallashuv sharoitida har bir mamlakat milliy iqtisodiyotining jadal o‘sishi, avvalambor, milliy iqtisodiyotni raqamlashtirish, xalqaro savdo, xorijiy investitsiyalar va moliyaviy xizmatlarni yaxshilash kabi omillar natijasida yuzaga keladi. Ushbu maqolada sanoat korxonalari faoliyatiga rivojlantiruvchi ta’sir ko‘rsatuvchi innovatsion  omillarning xususiyatlari tahlil qilingan.

Мақолада ҳарбий жиноятлар ва ҳарбий хизматни ўташ тартибига қарши жиноятларнинг умумий жиҳатлари ва концептуал фарқлари, фанда мазкур икки тушунчани тушунишга оид назарий қарашлар таҳлили, шунингдек, масалани тартибга солувчи қонунчиликни такомиллаштириш хусусида сўз юритилади.

Barchamizga ma’lumki, 2017-2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasida1 qonun ustuvorligini ta’minlash va sud-huquq tizimini yanada isloh qilishning ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida belgilangan jinoyatchilikka qarshi kurashish va huquqbuzarliklarning oldini olish tizimini takomillashtirish borasida qilinayotgan vazifalar nafaqat ichki ishlar organlari, balki boshqa huquqni muhofaza qiluvchi organlarning faoliyati samaradorligini oshirishga qaratilgan.

Mazkur maqolada mahalliy vakillik organlari normativ-huquqiy hujjatlari loyihalarining jamoatchilik muhokamasi, mahalliy vakillik organlari normativ-huquqiy hujjat loyihalarining axborot texnologiyalari orqali onlayn muhokamasini takomillashtirish masalasi, mahalliy vakillik organlari normativ-huquqiy hujjat loyihalari yuzasidan jamoatchilik ekspertizasi kabi tushunchalar muhokama qilingan. Maqolada mahalliy vakillik organlari normativ-huquqiy hujjat loyihalarining muhokamalarini tashkil etish bo‘yicha qonunchilikni takomillashtirish boʻyicha ilmiy-nazariy jihatdan asoslangan hamda muhim ahamiyatga ega bo‘lgan taklif va tavsiyalar bildirilgan.

Ушбу мақолада пенсия таъминоти ҳар бир давлатнинг муҳим ва кечиктириб бўлмайдиган функцияларидан бири ҳисобланиши, пенсия тушунчасига таъриф ва аҳамияти тўғрисида фикр юритилган. Шунингдек, Ўзбекистонда амалга оширилаётган ислоҳатлар жумладан, пенсия соҳасидаги ўзгаришлар тўғрисида, биргина 2023 йилнинг январдан бошлаб пенсия миқдорларини ошириш тартиблари ҳамда таклифлар илгари сурилган.

Ушбу мақолада айрим тоифадаги ходимлар тушунчаси, меҳнат низолари тушунчаси, айрим тоифадаги ходимлар иштирокидаги меҳнат низоларининг кўринишлари ва таснифланиши, давлат махсус хизмати ходимлари, уларнинг фаолиятини тартибга солишнинг ҳуқуқий асосларини янада такомиллаштиришга қаратилган таклиф ва хулосалар келтириб ўтилган.

The retrospective and growth prospects of e-commerce in the global economy has been considered in the article. Through use of statistical and forecast data, the main players of the e-commerce market in the country as of the current moment and in the near future perspective have been identified. The key factors of the avalanche-like growth of online commerce in the modern world economy have been considered.

Hozirgi kunga kelib dunyo iqtisodiyoti juda jadallik bilan rivojlanib bormoqda. Iqtisodiy faollikning ortishi, ishlab chiqarish hajmining yildan-yilga o`sib borishi, shu bilan bir qatorda dunyo aholisining ko`payishi ham davlatlar kesimida ishlab chiqarishga, ijtimoiy-maishiy ehtiyoj va talablarning ko`payishiga sabab bo`lmoqda. Dunyo iqtisodiyotining yetakchi davlatidan bir bo`lgan Xitoy iqtisodiyoti kundan-kunga yangidan-yangi cho`qqilarni zabt etib bormoqda. Tovar aylanmasi ichki va tashqi yuzaga kelayotgan talabni to`laqonli ravishda qondirish hamda eksport salohiyatini ham kuchaytirishga o`z ta`sirini o`tkazib kelmoqda. Bu iqtisodiy barqaror iqtisodiy o`sishning asosiy omili sifatida mahalliy hududlar (provensiyalar) kesimida erkin iqtisodiy zonalar faoliyati ko`zda tutiladi. Mustaqil ishlab chiqarish va yetarlicha xom-ashyo bilan ta`minlash mexazmlarining o`rni muhim ahamiyat kasb etib kelmoqda.

Мазкур мақолада бугунги кунда ёшларимиз томонидан содир этилган жиноят ва ҳуқуқбузарликларни келтириб чиқувчи омиллар, сабаб-шароитларини бартараф этишда Ички ишлар органлари иштироки илмий-амалий жиҳатдан ўрганилган бўлиб, керакли таклифлар ва мулоҳазалар берилган.

В статье описаны начальные понятия маркетинговых функций, раскрыта суть данных понятий и приведены методы их улучшения и оптимизации в организационной деятельности.

Marketing tushunchasi, inson faoliyatidagi o‘rni xaqida uning  ijtimoiy-iqtisodiy elementlari, marketing faoliyatini amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan barcha moddiy, moliyaviy, me'yoriy va boshqa resurslarning majmui ,marketini boshqarish xizmati.

В статье рассмотрены регламентация проблемы внедрения внутреннего аудита в Республике Узбекистан. Основными задачами государственного финансового контроля являются ревизия и контроль над эффективным использованием бюджетных средств. Также существуют международные профессиональные стандарты внутреннего аудита, в которых дано определение данного понятия как деятельности по предоставлению независимых и объективных гарантий и консультаций, направленных на совершенствование деятельности организации.

Maqolada valyuta kursi, unga ta`sir etuvchi omillar, O`zbekistonda inflyatsiya darajasiga valyuta kursi o`zgarishining ta`siri atroflicha tahlil qilingan. Import tovarlar narxining chet el mamlakat valyutasi almashuv kursiga bog`liqligi hamda valyuta kursini o`zgarishi natijasida inflyatsiya darajasiga ta`sirini kamaytirish yo`llari ko`rib chiqilgan.

Ушбу мақолада меҳнат  соҳасида республикамизда 2017-2021 йилларда амалга оширилган ислоҳотлар, янги таҳрирдаги меҳнат кодексининг қабул қилиниши ва уни амалдаги меҳнат кодексидан фарқ қилувчи жиҳатлари ёритиб берилган. Шунингдек, Янги Меҳнат кодексига  амалдаги қоидаларни аниқлаштирувчи кўплаб нормаларнинг киритилганлиги меҳнат бозорини тартибга солишда муҳим аҳамият касб этиши таъкидлаб ўтилган.

Мақолада ахборот хавфсизлиги ҳамда муҳофазаси таъминланганига қарамасдан содир этиладиган жиноятлар бўйича батафсил таҳлилий маълумотлар ёртилган. Ахборот-коммуникация технология соҳасида киберхавфсизликни таъминлаш масалаларни кўриб чиқилган. Ахборот технологиялари соҳасидаги жиноятлар содир бўлиш сабаблари ўрганилган.

Мақолада Одам иммун танқислик вируси (ОИВ) ва орттирилган орттирилган иммунитет танқислиги синдроми (ОИТС) касаллигинининг тарқалишига қарши курашни тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар таҳлил қилинган, ушбу кассаликни била туриб юқтириш, юқтириш ҳавфи остида қолдириш, шунингдек қарши курашда  ўз вазифаларини лозим даражада бажармаслик учун жавобгарлик масалалари ёритилган.

Mamlakatimizda olib borilayotgan islohotlar zamirida xotin-qizlarning huquq va qonuniy manfaatlarini ta’minlash,  ular uchun munosib mehnat va hayot tarzini yaratish boyicha ishlar amalga oshirilmoqda. Shunday bo’lishiga qaramnasdan xalqimiz orasida ayollar tomonidan jinoyatlar sodir etilmoqda. Ushbu maqolada bizni e’tiborimizni qaratgan holat xotin-qizlar jinoyatchiligi va ayol jinoyatchilarning tavsifidir.

This article talks about the governance system that Amir Temur the founder of the Timurid dynasty, developed for the prosperity and peace of his state.

Maqolada so‘nggi yillarda, yurtimizda prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev tomonidan inson huquqlari va fuqarolarning huquqiy manfaatlarini himoya qilish sohasida amalga oshirilayotgan bir qancha izchil va istiqbolli islohotlar keltirib o‘tiladi. Ayniqsa, yurtimizning bu sohada jahon hamjamiyatida ilgari surayotgan aniq, strategik rejalari va chora-tadbirlariga ham urg‘o‘ beriladi.

Мақолада оила ҳуқуқи, оиланинг муқаддаслиги, уни муҳофазасини таъминлаш масалалари ҳақида сўз боради. Хусусан бу йўналишда оила кодексининг тутган ўрни, оилани ҳимоялаш усуллари ва талаблари ҳамда бу йўналишдаги ҳуқуқий муносабатларни тартибга солиш жараёнлари хусусида баён этилган. Шунингдек, мақолада оила йўналишдаги жаҳон тажрибаси, бола ҳуқуқи ҳимоясининг асослари ҳамда Ўзбекистон қонунчилиги нормалари ва амалиёти ҳақида баён этилган. Зеро, оила масалалари ва оила ҳуқуқини таъминлаш, ушбу соҳани ривожлантириш ҳам муҳим аҳамиятга эга ҳисобланади. Шу билан бирга, оиланинг энг муҳим жиҳати ундаги қадриятларни бузилмаслиги билан характерланиши, яъни оиланинг ишончлилиги ва оила аъзоларини ўртасидаги муносабатлар самарадорлигини оширишда муҳим ўрин тутишлиги ҳақида фикрлар билдирилган.

Мазкур мақолада жиноятларни декриминализация қилиш тушунчаси, унинг аҳамиятига доир масалалар баён этилган. Шунингдек, мақолада жамиятдаги ижтимоий муносабатларнинг тез суръатларда ривожланиб бориши натижасида  қилмишлар шахс, жамият, давлат учун ҳавфли деб топилиб криминализация ёки, аксинча, муайян жиноятнинг ижтимоий хавфлилик хусусиятига эга эмаслиги аниқлангач, қонун чиқарувчи томонидан декриминализация қилиниши мумкинлиги борасида ҳам фикр ва мулоҳазалар берилган.

The article examines two terms “detention” and “detainees” and subsequently concentrates on the issues of the treatment of the detainees during non-international armed conflicts. Since combatant status and prisoner-of-war status of belligerents play a huge role in application of sources of international law, the article analyzes whether the aforementioned statuses exist in non-international conflicts. Ultimately, fundamental guarantees endowed by international law to the detainees of non-international conflicts are scrutinized.

Мақолада ўсмирлик даврига хос бўлган хусусиятлар ҳамда эмпатия атамасининг таърифи келтирилган. Шунингдек, эмпатия - бу ақлни вазминлик билан ўқий оладиган, бироқ бошқа одамнинг ҳиссий ҳолатини бевосита биринчи шахсдан тушуна оладиган телепати ёритиб берилган.

Ushbu maqolada raqamli iqtisodiyot sharoitida innovatsion texnologiyalardan foydalanish, zamonaviy elektron tijorat hamda raqamli iqtisodiyotning asosi bo’lgan muammolar bilan bog’liq masalalar, raqamli iqtisodiyotga o’tish mexanizmi, elektron tijorat va elektron biznesning samarali biznes modellari haqida  qimmatli ma’lumotlar berilgan.

Жиноят-ҳуқуқий сиёсатни шакллантириш учун унинг принциплари муҳим аҳамиятга эга. Жиноят-ҳуқуқий сиёсат принциплари – фундаментал ғоялар, қонунчилик асослари ва универсал қоидалар мажмуидан иборат бўлиб, жамият ҳаётининг сиёсий, иқтисодий, ижтимоий қонуниятларини асосларини ҳамда ахлоқий ва ҳуқуқий қарашларни ўзида акс эттиради.

Мақолада Экстремизм ва терроризм каби иллатнинг  борган сари кучайиб бораётгани, бу борада Ўзбекистон республикасининг ўрни, амалга ошираётган  сай - ҳаракатлари, 2021-2026 йилларга  мўлжалланган  стратегия хамда унинг  келажакдаги самараси ва давлат органлари хамда жамоатчиликнинг вазифалари хусусида фикр юритилади.

Мақолада давлат органлари томонидан етказилган зарарни қоплашга оид нормаларнинг шаклланиши, деликт муносабатларда давлат органларининг “давлат муассасаси” ҳамда “юридик шахс” сифатида иштироки ва бунинг аҳамияти ёритиб берилди. Шунингдек, давлат муассасалари деликт жавобгарлигининг ўзига хос жиҳатлари тушунтириб берилди. Давлат органларининг зарарни қоплаш мажбурияти қайси ҳолларда давлат бюджетидан ва қайси ҳолларда ўзларининг бюджетдан ташқари маблағлари ҳисобидан тўланиши кераклиги асослантирилди.

В статье раскрывается уголовная ответственность за похищение человека. Раскрываются все части статьи 137 Уголовного кодекса Республики Узбекистан, а именно: похищение человека в отношении несовершеннолетнего; из корыстных или иных низменных побуждений; по предварительному сговору группой лиц; повторно или опасным рецидивистом. А также похищение человека, совершенное особо опасным рецидивистом; повлекшее тяжкие последствия; совершенное с целью изъятия органов и (или) тканей человека.

Мақолада ички ишлар органлари таълим муассаслари тингловчи ва курсантлар ўртасида маънавий-маърифий ва тарбиявий  ишлар такомиллаштирига оид фикр мулоҳазалар хақида сўз боради.

В статье анализируются взгляды членов общества и их отношение к порокам, считающимся идеологическими угрозами в условиях глобализации, на примере страны Узбекистан. При этом анализируется понятие идеологии, ее сущность на основе теорий известных ученых, рассматривается консервативное отношение к вредным для нее чужим ценностям и неэффективность методов борьбы. По результатам и выводам исследования рекомендуется сменить (консервативные) методы борьбы индивидов, обществ и государств на новые и эффективные (либеральные) подходы и методы борьбы, основанные на тенденциях глобализации.

Birinchidan, xalqaro maqomdagi tashkilot va muassasalarning ma'lumotiga ko‘ra, ko‘pgina turizm turlari yiliga o‘rtacha 5 foizga ortib borayotgan bo‘lsa, ekoturizm yiliga o‘rtacha 20-30 foizga ko‘payib bormoqda. Ko‘pgina mutaxassis va tadqiqotchilarning ilmiy tajriba va xulosalari shuni ko‘rsatmoqdaki, ekoturizm turizmning yangi va yosh yo‘nalishi bo‘lishiga qaramasdan, ommalashuvi boshqa turistik yo‘nalishlarga nisbatan 2-3 barobar jadal kechmoqda.

Энергетика бугунги кунда мамлакатни ривожланиши учун устувор соҳалардан бири бўлиб хизмат қилади. Айнан энергетика соҳасининг узлуксиз ишлаши туфайли инсон ва жамиятни фаравон яшаши ва самарали меҳнат қилиши учун керакли шароитлар яратилиб келинади.

Ushbu maqolada jurnalistlarning qurolli mojarolar vaqtida ishlashiga oid xalqaro huquqiy hujjatlar tahlil qilingan. Shaxsiy jurnalistlarning huquqlarini himoya qilishga qaratilgan xalqaro shartnomalar o’rganilgan. Ushbu maqolani yozishdan maqsad - xalqaro hujjatlar va ichki qonunchilikdagi, qurolli to`qnashuvlar vaqtida  ishlaydigan alohida jurnalistlarning himoyasini tahlil qilish. Mazkur maqolani yozishda quyidagi ilmiy tadqiqot usullari: statistik, tarkibni tahlil qilish, o'zaro baholash usulidan fo’ydalanildi. Tadqiqot doirasi: maqola qurolli mojarolar  zonalarida jurnalistlarning normal ish sharoitlariga ishonch hosil qilish uchun xalqaro va mahalliy huquqiy qoidalarni tahlil qilishga qaratilgan. Amaliy qiymat - ushbu ish xalqaro va ichki qonunchilikni takomillashtirishga, konflikt zonalarida faoliyat yuritayotgan jurnalistlarni ishonchli himoya qilish uchun shart-sharoitlarni yaratishga ta'sir qiladi. Ijtimoiy oqibatlar - moddada keltirilgan qoidalar mojaro zonalarida ishlaydigan individual jurnalistlarni himoya qilishni ta'minlash uchun amalga oshirish va ijro etish tadbirlaridan foydalanish mumkin.

Бугунги кунда Ўзбекистон Республикасида хар бир соҳада чуқур ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Хар бир соҳада бўлгани каби иқтисодиётнинг барча тармоқларида ҳам бир қатор ислоҳотлар изчил равишда амалга оширилиб келинмоқда. Давлатимиз томонидан амалга оширилаётган иқтисодий ислоҳотларнинг туб моҳияти шундан иборатки, бу ҳам бўлса мамлакатимизда соғлом рақобатга асосланган ижтимоий йўналтирилган бозор иқтисодиётини янада такомиллаштириш ва мустаҳкамлашдир.

Ушбу мақолада ривожланган мамлакатлар ҳарбий хизматчиларни моддий ва ижтимоий химоя қилиш борасидаги тажрибалари ўрганилган ва ушбу тажрибаларни мамлакатимиз қуролли кучларига тадбиқ етиш бўйича фикир билдирилган  ва  мулохаза йуритилган.

This article analyzes the legal foundations of the organization and functioning of administrative courts operating in the Republic of Uzbekistan. In this article researcher gave scientific standpoints and comments to following legal documents: Decree of the President of the Republic of Uzbekistan “On measures for further reform of the judicial and legal system, strengthening guarantees of reliable protection of citizens’ rights and freedoms” (No:PD-4850 dated 21.10.2016), Decree of the President of the Republic of Uzbekistan “On measures to radically improve the structure and increase the efficiency of the judicial system of the Republic of Uzbekistan” (No: PD-4966 dated 21.02.2017). Important aspects of the Decree of the President of the Republic of Uzbekistan “On additional measures to further expand access to justice and improve the efficiency of the courts”, adopted on January 16, 2023, concerning administrative courts, were also highlighted. In addition, it is justified how to distinguish the activities of an administrative court from the activities of another court (an administrative court considering cases of administrative offenses).

Bul maqalada Ózbekstan Respublikasında akcionerlik jámiyetlerin shólkemlestiriwdiń huqıqıy máseleleri analiz etildi. Bunda Ózbekstan Respublikasiniń Akcionerlik jámiyetleri hám akcionerlerdiń huqıqlarin qorǵaw haqqinda”ǵı nizami hám basqa nizam hújjetler metodologiyalıq tiykar bolip belgilendi.