Ushbu maqola terim davridagi yog‘ingarchilik miqdorinining xo‘raki uzum navlarini an’anaviy usulda saqlashdagi sifat ko‘rsatgichlariga ko‘rsatadigan ta’siri haqida bo‘lib, namlik miqdori yuqori bo‘lgan vaqtda an’anaviy usuldagi saqlama, suv to‘ldirilgan idishlarda va yapon kapsulasida saqlashga qo‘yilgan navlarning saqlash muddatini belgilashga qaratilgan. Shuningdek, bu maqolada xo‘raki uzum navlarini an’anaviy usulda saqlash texnologiyalari sifat ko‘rsatgichlari, ularga ta’sir etadigan omillar haqida ham ma’lumotlar keltirilgan. Terim davrida kuzatiladigan yog‘ingarchilik miqdorining an’anaviy usuldagi saqlanuvchanlik ya’ni zamburug‘ bilan zararlanish darajasi, tabiiy vazn yo‘qotishi, tovarboplik xususiyatlari, quruq modda miqdori, nitrat miqdori, pH muhiti kabi sifat ko‘rsatgichlariga ta’sir etishi ilmiy tajribalarga asoslangan natijalarda keltirilgan

Hozirgi vaqtda qora metallurgiyada hosil bo’layotgan changlarning miqdori sezilarli darajada ko'payishi bilan bog'liq muammo mavjud. Har yili ushbu metallurgik korxonalarda tarkibidagi rux miqdori yuqori bo'lgan changlar chiqindixonaga chiqarib yuboriladi, ularning massasi ishlab chiqarilgan metall umumiy massasiga nisbatan 5 – 10 % ni tashkil qiladi. Dunyo bo'ylab tarkibida rux saqlagan changning yillik umumiy miqdori 10-15 million tonnani tashkil etadi. Bunday changlarda rux miqdori juda keng diapazonda o'zgarib turadi: 2 dan 20% gacha; Ruxdan tashqari, chang tarkibida temir oksidlari (30-60%) va jami 20% gacha qo’shimcha oksidlar (kremniy, kaltsiy va qo'rg'oshin) mavjud. Yuqorida keltirilgan tarkibli changni to'g'ridan-to'g'ri asosiy metallurgik ishlab chiqarishga qaytarish texnologik jarayonning buzilishiga olib kelishi mumkin. Hozirgi paytgacha kashf qilingan usullar bilan bunday changlarni qayta ishlash unchalik samara bermayapti shu sababli ko’pchilik metallurgik zavodlar bu turdagi changni shunchaki yig’ib qo’yishmoqda. Ushbu maqolada esa bu changni qayta ishlashning bir qancha zamonaviy usullari ko’rib chiqiladi.

Tadqiqotda “FER-RICH’’ eritmasi tarkibidagi umumiy temir miqdori aniqlangan. Bunda umumiy temir miqdori 0,6429 mg/ml ni tashkil qildi; tahlilning o‘rtacha nisbiy xatoligi.-0,21 % ga teng bo’ldi.

Ushbu tezisda turlarning miqdori va ularning dinamikasi, populyatsiyaning yosh
tarkibi, o'zaro munosabati, tashqi muhit bilan aloqasi hamda muhit omillariga moslanishlari,
ularning tabiatdagi ahamiyati batafsil o'rganildi

This article examines the technology of preparing jam from the fruits of Ziziphus jujuba (jujube). During the jam-making process, the relationship between fruit and sugar syrup was studied, as well as the impact of parameters such as temperature, time, and sugar content on product quality. The ripeness of Ziziphus jujuba Mill. fruit and the amount of sugar in the syrup significantly influence its quality. The article provides a comprehensive description of the technological processes for preparing high-quality jam from jujube fruits.

Kishmish uzum navi urug'siz bo'lib, shirin ta'mi va yupqa po'stlog'i bilan ajralib turadi. Uni quritish orqali yuqori sifatli mag'iz (mayiz) olish mumkin. Ushbu maqolada Kishmish uzumini quritishning turli usullari, jumladan, oftobi (quyoshda), objo'sh (qaynoq suvda ishlov berish) va soyaki (soyada) usullari batafsil yoritiladi. Har bir usulning afzalliklari va kamchiliklari ko'rib chiqilib, eng samarali usullar tahlil qilinadi. Kishmish uzum navlari o‘zining yuqori shakar (qand) miqdori bilan ajralib turadi, bu ko‘rsatkich odatda 23–25% atrofida bo‘ladi. Bunday yuqori shakar miqdori ushbu navlarni quritish uchun juda qulay qiladi, chunki u quritilgan mahsulotning sifati, taʼmi va uzoq muddat saqlanishini taʼminlaydi. Shakar miqdori yuqori bo‘lgan uzum quritganda kamroq chiriydi, tezroq quriydi va foydali xususiyatlarini uzoq saqlab qoladi.

Smartfonlar orqali inson salomatligini nazorat qilish tizimlari hayotimizni o'zgartirayotgan va bizning salomatligimizga ko'p imkoniyatlar taqdim etayotgan yangiliklaridan biridir. Bugungi kunda, har bir inson smartfonga ega va bu tizimlardan foydalanishimiz bizning salomatligimizni saqlashga yordam beradi. Smartfonlar salomatlik tizimlari uchun qulay va kuchli vositalardir. Bu tizimlar sizning salomatlik holatingizni nazorat qilish va yangiliklardan xabardor bo'lishingizga yordam beradi. Bu maqola smartfonlar orqali inson salomatligini nazorat qilish tizimlarining muhimligi haqida. Yurish tezligi, kaloriya miqdori, tashvish darajasi, stres, uyqu va faoliyat rejimi kabi ko'plab hayot ko'rsatkichlari smartfon yordamida nazorat qilinishi mumkin. Bu tizimlar insonlarga salomatlikni saqlash uchun ko'plab imkoniyatlar taqdim etishga yordam beradi va hayotlarini sifatliroq va sog'liqni saqlab qolishiga yordam beradi.

Maqolada Intellekt-xarita uslubining asosiy ishlash mexanizmi haqida ma’lumotlar keltirilgan. Shuningdek, “Intellekt-xarita texnologiyasini qo‘llash orqali, ish va issiqlik miqdori, termodinamikaning 1-qonuni mavzusini takomillashtirish” uslubiyatlaridan foydalana olish metodlari keltirilgan. Keltirilgan intellekt xarita nafaqat ma’lumotlarni jamlabgina qolmasdan, talabalarda Molekulyar fizika bo‘limining asosiy tushunchalaridan , ish va issiqlik miqdori, termodinamikaning 1-qonuni mavzusini o‘zlashtirish mavzu yuzasidan yangi ma’lumotlar olish imkoniyatlari imkoniyati paydo bo‘ladi va o‘zlashtiriladi. Undan tashqari talabalarda mavzuga oid bilim ko‘nikma shakllanishida va ularning “tasavvur” qilish, “ijodiy fikrlash” ko‘nikmalarining rivojlanishiga ham yordam beradi.

Ma'lumki, yuqori quvvatli gips bog'lovchini olish uchun uni asosan kalsiy sulfat a-gemigidrat bilan ifodalash kerak, bu tabiiy gips toshini gidrotermik avtoklav bilan ishlov berish orqali olinishi mumkin. Olingan a-gemigidratning sifati va miqdori tabiiy toshning granulometrik tarkibi va gidrotermik ishlov berish usullari tomonidan sezilarli darajada ta'sir qilishi mumkinligini hisobga olgan holda, yuqori sifatli toshlarni ishlab chiqarish uchun optimal texnologik parametrlarni ishlab chiqish uchun laboratoriya tadqiqotlari o'tkazildi.

Ushbu maqolada sug‘oriladigan tipik bo‘z tuproqlar sharoitida o‘rtaki oqbosh karam o‘simligiga qo‘llanilgan organik, mineral va biopreparatlarni me’yor va muddatlariga bog‘liq holda ularni tarkibida quruq modda va nitrat miqdori bo‘yicha ilmiy ma’lumotlar keltirilgan.

Suvning qattiqligi kalsiy va magniyning 1 litr suvdagi milligramm-ekvivalent miqdori bilan ifodalanadi. Umumiy qattiqlik qora erioxrom T ishtirokida, komplekson III eritmasi bilan kompleksonometrik titrlash orqali aniqlanadi. Kalsiy va magniyning miqdorini alohida-alohida aniqlash zarurati tug’ilganda, dastlab, ularning umumiy miqdori aniqlanadi, so’ngra alohida namunada kalsiy oksalat ko’rinishida cho’kmaga tushiriladi va magniy ionlari titrlanadi.

Maqolada sug`oriladigan o`tloqi bo`z tuproqlari sharoitida mineral o`g`itlar turli me`yor va nisbatlarining kuzgi bug`doy don sifati ko`rsatkichilariga ta`siri bayon etilgan bo`lib, navining don sifati ko`rsatkichlari, turli o`g`it qo`llash nibatlari va me`yorlari berilgan. O`tloqi bo`z tuproqlar sharoiti uchun kuzgi bug`doyning yaxshi o`sib rivojlanishi, yuqori va sifatli don hosili olishini ta`minlaydigan maqbul o`g`it me`yori (N<sub>(180)</sub>, P<sub>2</sub>O<sub>5(120)</sub> K<sub>2</sub>O<sub>(90)</sub>) aniqlangan. Bu me`yor kuzgi bug`doyni yetishtirishda iqtiodiy samaradorlikni taminlaydi. Qolgan variantlarida hosildorlik ortishi bilan, o`g`it qo`llashga ketgan harajatlari ham ortishi kuzatilgan.

Havoning namligi “nisbiy namlik” sifatida o‘lchanadi. Bu havo namunasidagi suv miqdori havoning bir xil haroratda ushlab turishi mumkin bo‘lgan maksimal suv miqdori bilan taqqoslanadi. U 0 dan 100% gacha bo‘lgan shaklda ifodalanadi.

Sog‘in sigirlarning sut mahsuldorligi va uning xususiyati bilan bog‘liq bo‘lgan asosiy ko‘rsatkichlar hayvonlarning irsiy omili bilan bog‘liqdir. Bu ko‘rsatkichlar har bir zot bilan alohida olib boriladigan naslchilik ishi natijasida shakllanadi. Mazkur maqolada Daniya va Germaniya seleksiyasiga mansub golshtin zotli sigirlarning sut mahsuldoriligini belgilaydigan asosiy ko‘rsatkichlar va laktatsiya faoliyati to‘g‘risida ma’lumotlar keltirilgan. Tadqiqot natijalari bo‘yicha Germaniya seleksiyasiga mansub sigirlarning mahsuldorlik ko‘rsatkichlari yuqori bo‘lgan, shu jumladan: laktatsiya davomida sut sog‘imi 11,8%, sutdorlik koeffitsiyenti 6,7 %, 4% li sut miqdori 5,6%, umumiy sut yog‘i chiqimi 9,8 % va sut oqsili 10,6 %.

This study aimed to evaluate the salinity tolerance of cotton (Gossypium hirsutum L.) genotypes based on morphological (plant height) and physiological (chlorophyll content – SPAD) traits under moderate saline agroecological conditions. The research was conducted at a specialized site in the Tashkent region on moderately sulfate-saline soils brought from the Syrdarya region.

Ushbu maqolada Buxoro viloyati G‘ijduvon tumani sug‘oriladigan o‘tloqi-taqir tuproqlarning agrokimyoviy tavsifi va oziq moddalar zahirasi bo‘yicha ma’lumotlar keltirilgan. Tumanda sug‘oriladigan o‘tloqi-taqir tuproqlar umumiy maydonning 13,7 % ni yoki 2742,9 gektarni tashkil etadi. 1984 yilga nisbatan 2022 yilga kelib tuproqning agrokimyoviy tavsifi yaxshilangan. 1984 yil tuproqning haydalma (0-20 sm) qatlamida gumus miqdori, 0,85 %, 2022 yilda haydalma (0-25 sm) qatlamida 0,82 % ni tashkil etgan. Gumus zahirasi 38 yilda 2,9 t/ga, yalpi azot 0,3 t/ga va yalpi kaliy esa 10,5 t/ga oshgan bo‘lsa, yalpi fosfor zahirasi 0,6 t/ga kamaygan. 1984 – 2022 yillar davomida tuproq tarkibidagi harakatchan oziq moddalar (N-NO₃, N-NH₄ va P₂O₅) bilan juda kam, almashinuvchan kaliy (K₂O) bilan kam ta’minlanganligi keltirilgan. Qishloq xo‘jaligi ekinlaridan yuqori va sifatli hosil olish, tuproq unumdorligini oshirish uchun organik va mineral o‘g‘itlarni oziq moddalar bilan ta’minlanishini e’tiborga olib ko‘llash tavsiya etilgan.

Ushbu maqolada yomg‘irdan keyin hosil bo‘lgan yuqori namlik miqdori vaqtida terilgan xo‘raki uzum navlarini an’anaviy usulda saqlashdagi sifat ko‘rsatgichlari hamda namlikning saqlashga bo‘lgan ta’siri haqida ilmiy asoslangan ma’lumotlar keltirilgan. Shuningdek, bu maqolada xo‘raki uzum navlarini an’anaviy usulda saqlash texnologiyalarining sifat ko‘rsatgichlari hamda ularga ta’sir etadigan omillar va saqlash muddati haqida ham ma’lumotlar keltirilgan.

Yoshlik  konidagi  mis-porfirli ma’dan namunasini texnologik o`rganish natijalari  keltirilgan. Ma’danning kimyoviy, mineral, granulometrik tarkibi organildi  ma'lumotlari keltirilgan.  Ma’dan tarkibidagi  misning miqdori (Cu- 0,56 %) bundan tashqari  oltin (Au - 0,5 g/t) va kumush (Ag -2,8 g/t). Ruda agregat xolda  tarqalgan, mayda tomirli va mikroto‘lqinli to‘qimalarga ega, uning minerallaridan xalkopirit va piritdir. Misning  asosiy mineral xalkopiritdir.  To‘plovchi  sifatida BKK  ishlatilganda sulfidli boyitmadagi misning ajralishi 85 - 94% bo‘lib, kollektiv mis boyitmasini miqdori 4,75 - 11,55% tashkil etdi.

In the course of the research conducted in this article, it was studied that the irrigated lands of the Zarbdar district of the Jizzakh region are predominantly gray-meadow soils, meadow, meadow-gray and light gray soils, the mechanical composition of the harvested soils, and the amount of humus. The amount of mobile phosphorus and exchangeable potassium was studied, Beneficial bacteria in the soil were isolated.

Paxta terish mashinasi ishini baholashda birinchi o‘rinda uning ochilgan hosilni terish darajasi aniqlanadi. Mazkur maqolada shpindel tishining absolyut tezligini yo‘nalishi va miqdori paxtani terish darajasiga kuchli ta’sir qiladigan omil ekanligi klassik tadqiqotlarga asoslangan tarzda tushuntirilgan. Shpindel burchak tezligining miqdori shpindelli barabanning bir nechta parametrlariga bog‘liq, ammo asosiy omil-bu shpindel g‘altagining friksion yuritma tasmalariga nisbatan ishqalanish kuchi hisoblanadi. Ishqalanish kuchi esa tasmalarning g‘altakka tushiradigan bosimiga va ishqalanish koeffitsiyentiga bog‘liq. Tahlil qilinayotgan yuritmada tasmalarning g‘altakka tushiradigan bosimi tasmalarning o‘zgaruvchan tarangligiga bog‘liq, dala sharoitida uni aniqlash iloji yo‘q.

Ushbu ishda Buxoro viloyati suv havzasida biotexnologik usulda etishtirilgan zooplankton va makrofitlardan foydalangan holda baliqlar uchun yuqori sifatli “Fitozooprotein” ozuqasining kimyoviy tarkibi tahlil qilingan. Tadqiqot natijasida 60:40 massa nisbatda olingan makrofit va zooplankton asosli “Fitozooprotein” baliq ozuqasining tarkibidagi oqsil miqdori 41,7%, mineral moddalar 19,4%, uglevodlar 25,6% va yog‘ miqdori 4,8% ekanligi hamda almashinmaydigan aminokislotalar massa bo‘yicha barcha aminokislotalar miqdorining 49,07% ni tashkil etishi aniqlangan

Paxta terish mashinasi ishini baholashda birinchi o‘rinda uning ochilgan hosilni terish darajasi aniqlanadi. Mazkur maqolada shpindel tishining absolyut tezligini yo‘nalishi va miqdori paxtani terish darajasiga kuchli ta’sir qiladigan omil ekanligi klassik tadqiqotlarga asoslangan tarzda tushuntirilgan. Shpindel burchak tezligining miqdori shpindelli barabanning bir nechta parametrlariga bog‘liq, ammo asosiy omil-bu shpindel g‘altagining friksion yuritma tasmalariga nisbatan ishqalanish kuchi hisoblanadi. Ishqalanish kuchi esa tasmalarning g‘altakka tushiradigan bosimiga va ishqalanish koeffitsiyentiga bog‘liq. Tahlil qilinayotgan yuritmada tasmalarning g‘altakka tushiradigan bosimi tasmalarning o‘zgaruvchan tarangligiga bog‘liq, dala sharoitida uni aniqlash iloji yo‘q.

Ushbu maqolada iqlim o‘zgarishi va ekologik muammolar global miqyosda eng dolzarb muammolar sifatida ko‘rib chiqiladi. Iqlim o‘zgarishining asosiy sabablariga, jumladan, fosil yoqilg‘ilarning haddan tashqari ishlatilishi, o‘rmonlarning kesilishi va sanoatlashtirish jarayonlariga e’tibor qaratilgan. Shuningdek, ushbu jarayonning oqibatlari – tabiiy ofatlar, biologik xilma-xillikning yo‘qolishi, oziq-ovqat xavfsizligi va iqtisodiy yo‘qotishlar kabi muammolar tahlil qilinadi. Maqolada ekologik barqarorlikni ta’minlash va iqlim o‘zgarishiga qarshi kurash bo‘yicha xalqaro va mahalliy darajadagi yechimlar taklif etilgan. Xulosa qismida iqlim muammolariga qarshi kurashda xalqaro hamkorlik va har bir insonning faol ishtiroki zarurligi ta’kidlangan.

Maqolada Chimboy tumani hududi degradatsiyaga uchragan yerlarining agrokimyoviy holati tog’risida ma’lumotlar keltirilgan. Yaʻni tuproq tarkibidagi gumus, umumiy va harakatchang shakldagi azot, forfor va kaliy miqdori va shu bilan birga noaʼnaviy oʻgʻitlar qoʻllash orqali tuproq unumdorligi va ekinlar mahsuldorligini oshirish muhimligi ko’rsatilgan.

Yod tanqisligi bugungi kunda har bir insonning haqiqiy muammosi bo‘lib, u ko‘pincha sog‘liq va hayot sifatining yomonlashishiga olib keladi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkilotining ma’lumotiga ko‘ra, jismoniy faollik hamda ovqatlanish me’yor va qoidalariga amal qilmaslik, tarkibida tuz, qand, yog‘ miqdori ko‘p bo‘lgan taom va shirinliklarni me’yoridan ortiq iste’mol qilish, shuningdek yetarli darajada vitamin va minerallar iste’mol qilmaslik oqibatida yoshlarda rasional o‘sish va aqliy rivojlanishda ortda qolish, kattalarda esa yurak qon-tomir, endokrin, xavfli o‘sma kabi insonning erta o‘limiga olib keluvchi qator kasalliklarning rivojlanishiga sabab bo‘ladi.