The article discusses the medieval military-technical devices of Khorezm, such as catapults, arradas, tir-i charkh, and others. Sources indicate that catapults were used in early medieval Khorezm fortresses. Especially during the reign of Anushtegin, military-technical devices were widely used in the Khwarazmian army. During this period, armored craftsmen who made military-technical devices during military campaigns also participated in the troops. In the 14th-15th centuries, military-technical structures continued to be used for defensive purposes in the Kat and Urgench settlements of Khorezm. Analysis of sources shows that military technical devices were widely used in the Khorezm fortresses and army during the developed Middle Ages.

Ақтўбе шаҳридаги тарихий-меъморий ёдгорликлар Ўрта асрларнинг иқтисодий ва маданий ҳаёти ҳақида муҳим маълумотларни беради. Ушбу ёдгорликлар, масжидлар, мақбаралар, ва бошқа меъморий объектлар ўша пайтда мавжуд бўлган ижтимоий тизим, иқтисодий муносабатлар ва маданий алоқаларни акс эттиради. Шунингдек, Ақтўбе шаҳридаги ёдгорликлар Буюк Ипак йўлида жойлашган бўлиб, улар турли халқлар ва маданиятларнинг бирлашиши ва алмашинуви учун муҳим жой ҳисобланади. Буларнинг барчаси Ақтўбенинг тарихий аҳамиятини янада кучайтиради, шунингдек уларни сақлаш, таъмирлаш ва янги авлодларга етказиш зарурлигини таъкидлайди. Ақтўбе шаҳрида жойлашган ўрта аср ёдгорликлари Қозоғистон тарихий-маданий меросининг ажралмас қисмидир. ХI-ХVIII асрларда барпо етилган ушбу меъморий объектлар маданият, дин, ҳунармандчилик ва жамият тузилишининг бевосита гувоҳидир. Уларнинг аҳамияти бир неча тарихий, маданий, маърифий, илмий ва иқтисодий соҳаларни қамраб олади. Бу ёдгорликлар минг йиллик тарихнинг сукутли гувоҳлари бўлиб, тарихчилар ва археологлар учун тенгсиз ҳисобланади.

Ушбу тезисда мусулмон олимларининг геометрияга оид асарларида келтирилган илмий янгиликларнинг ёритилиши, шунингдек, юнон олимларининг дастлабки илмий ишларининг бугунги кунга етиб келишида ўрта аср ислом оламининг қўшган ҳиссаси ўрганилади. Олтин ўрталикнинг Шарқда акс этиши, Шарқ меъморчилигининг асосий элементлари бўлган арабеск ва муқарнаснинг Ўзбекистон ва Эрон архитектура намуналарида акс этиши илмий таҳлил қилинади.

Ушбу мақолада Жанубий Орол бўйи ўрта аср алломаларининг илмий ва маънавий мероси ҳусусида сўз етилади. 

Ушбу мақолада Алишер Навоий ижодининг асосий категорияси булмиш адолат категорияси унинг илдизи келиб чиқиши хақида суз боради,  Алишер Навоийнинг адолат хақидаги қарашлари аввало илк урта аср тасаввуф талимотидан озиқланган бўлиб суҳравардийлар ва нақшбандийлар теориясини амалиётга кўчирмоқчи бўлган ва буни бир мунча ўзига хос тарзда уддалаган хисобланади.

Ушбу мақолада ўрта асрларда шаҳарларнинг топонимик хусусиятлари ва уларнинг ривожланиш босқичлари муҳокама қилинган. Мақолада туркий ва арабий фатҳ даврлари таҳлил қилинган, аҳолини миллий ва мулкий асосда бўлиш муаммоси ўрганилган. Шунингдек, аҳолининг турли доиралари гуруҳланган шаҳар схемалари ҳам ўрганилган.

Мақолада Россия империяси босқини арафасида Ўрта Осиё хонликларининг ижтимоий-сиёсий хаёти, аҳолининг бошқарув сиёсатига муносабати маҳаллий тарихчилар ва рус сиёсатчилари асарлари асосида ёритилган. XIX аср иккинчи ярмидаги  Тошкент шаҳридаги қўзғолонлар ва уларнинг оқибатлари баён этилган.

Ушбу мақолада ўрта асрларда шаҳарларнинг топонимик хусусиятлари ва уларнинг ривожланиш босқичлари муҳокама қилинган. Мақолада туркий ва арабий фатҳ даврлари таҳлил қилинган, аҳолини миллий ва мулкий асосда бўлиш муаммоси ўрганилган. Шунингдек, аҳолининг турли доиралари гуруҳланган шаҳар схемалари ҳам ўрганилган.

Антик давр Ўзбекистон ҳудудларида тараққий этган давлатлардан бири– Қанғ давлатидир. Қадимги Хитой манбаларида Қанғ давлати мавжуд бўлганлиги ҳақидаги маълумотлар мил.авв. III аср охири – II аср бошларига тўғри келади. Аммо, Қанғ давлати ва қанғарлар тарихининг машҳур билимдони К. Ш. Шониѐзовнинг фикрича, бу давлат мил. авв III асрнинг бошларида пайдо бўлади. Кейинроқ эса, Юнон-Бақтрия давлати ва қўшни кўчманчи қабилалар билан бўлган курашлар натижасида Қанғ давлати янада мустаҳкамланади ҳамда манбаларда Ўрта Осиѐдаги йирик давлатлардан бири сифатида тилга олинади. Далвтнинг номи ―қанғ‖, ―қанғар‖, ―қанғуй‖ дебномланувчи қабиланинг номидан олинган     бўлиб, этимологияси мунозарали ҳисобланади.

Антик давр Ўзбекистон ҳудудларида тараққий этган давлатлардан бири– Қанғ давлатидир. Қадимги Хитой манбаларида Қанғ давлати мавжуд бўлганлиги ҳақидаги маълумотлар мил.авв. III аср охири – II аср бошларига тўғри келади. Аммо, Қанғ давлати ва қанғарлар тарихининг машҳур билимдони К. Ш. Шониѐзовнинг фикрича, бу давлат мил. авв III асрнинг бошларида пайдо бўлади. Кейинроқ эса, Юнон-Бақтрия давлати ва қўшни кўчманчи қабилалар билан бўлган курашлар натижасида Қанғ давлати янада мустаҳкамланади ҳамда манбаларда Ўрта Осиѐдаги йирик давлатлардан бири сифатида тилга олинади. Далвтнинг номи ―қанғ‖, ―қанғар‖, ―қанғуй‖ дебномланувчи қабиланинг номидан олинган бўлиб, этимологияси мунозарали ҳисобланади

Ўзбекистонда шаклланаётган эркин, демократик фуқаролик жамияти ривожланиши учун негиз вазифасини ўтайдиган адолатли жамият ғояси ва унинг тарихи, ўлка тарихига оид энг қадимги манба “Авесто”, ўрта аср ренессанси намоёндаларининг қарашлари, XVII – XIX аср Европа маърифатпарварлари назариялари, Туркистон жадидларининг ёшларга мурожаатларида замонавий даврда демократик “транзит”  ва у орқали умуминсоний қадриятга айланаётган фуқаролик жамияти тушунчалари, ва мазкур жамиятда ёшларнинг тутган ўрни ва келгусидаги ижтимоий-сиёсий жараёнларда иштироки масалалари кўриб чиқилди. Мақолада замонавий тарих фанининг амалий-татбиқий масалаларидан бўлган  – фуқаролик жамиятини шакллантиришда ёшлар ижтимоий-сиёсий иштироки муаммосининг тарихий негизлари тадқиқ этилди.

ХIХ асрнинг иккинчи яримида Россия империяси томонидан босиб олинган Ўрта Осиё ҳудудларида яшовчи халқларнинг сиёсий, иқтисодий, ижтимоий ва маданий ҳаётида кескин ўзгаришлар юз берди. Бу даврда подшо Россиясининг импералистик сиёсати ўлка ҳудудини босиб олиш, уни ўз мустамлакасига айлантириш билан бирга маҳаллий аҳолининг маданияти ва маънавиятига ҳам катта зарар етказди.

Мaқолада Ўзбекистон тарихий шаҳарларидаги саройларни шаклланиши ва ривожланиш эволюцияси ва архитектураси илмий тадқиқ қилиниб, сарой биноларининг архитектураси натурал ўрганилган.

Ушбу мақолада қадимги мутафаккирлар — Платон, Аристотель, Суқрот ва бошқаларнинг жисмоний маданият ҳамда жисмоний тарбия ҳақидаги фалсафий қарашлари таҳлил қилинган. Антик даврдан бошлаб инсон танасига, унинг жисмоний ва маънавий уйғунлигига бўлган муносабатнинг шаклланиши, ўрта аср ва янги давр фалсафасидаги ўзгаришлар ёритилган. Шу билан бирга, Шарқ ва Ғарб тамаддунида жисмоний маданиятнинг ривожланиш босқичлари ҳамда унинг ижтимоий аҳамиятига эътибор қаратилган.

Мақолада Ўзбекистон тарихий шаҳарларидаги саройларни шаклланиши ва ривожланиш эволюцияси ва архитектураси илмий тадқиқ қилиниб, сарой биноларининг архитектураси натурал ўрганилган

Мазкур тезисда ўрта аср мусулмон Шарқи мутафаккири Азизиддин Насафий фалсафаси келиб чиқишига замин яратган олдинги файласуфлар таълимотларини ёритиш мақсад қилиб олинган. Бунда уларнинг ғояларидаги ўхшаш ва туташ нуқталар алоҳида тадқиқ қилинади. Шунингдек, ушбу манбалардан далилловчи асослар келтирилиб, улардан умумлаштирувчи ҳулосалар қилинади.

Мақолада дунёда ва мамлакатмизда ҳимояланиш институтининг юзага келиш тарихи ва ривожланиши қадимги дунё тарихи, ўрта аср, янги давр ва энг янги даврларга бўлинган ҳолда тадқиқ этилган. Шунингдек, тарихда мавжуд бўлган ҳамда ҳозирги вақтда қўлланса, ўзининг ижобий натижасини берадиган тажрибалар ҳусусида фикр юритилган