Ушбу мақолада Бухоро вилоятининг шўрланган механик таркибига кўра енгил қумоқ тупроқлари шаротитида ғўзанинг Бухоро-102 навини етиштиришда томчилатиб суғоришда мақбул суғориш техникаси элементларини аниқлаш асосида суғориш тартибини ишлаб чиқиш бўйича илмий тадқиқот натижалари келтирилган

Хоразм вилояти шўрланган тупроқ-иқлим шароитида қовоқнинг (C.maxima турига мансуб 21 та, C.maschata турига мансуб 9 та) янги 30 дан ортиқ нав-намуналари тўплами ўрганилиб, қимматли хўжалик белгилари бўйича комплекс баҳоланган, тадқиқотлар натижасида, селекционерлар учун келажакда қовоқ селекцияда фойдаланиш учун бирламчи манбаалар ажратилган. Шунингдек, шўрланган майдонларда етиштириш учун, ҳосилдорлик кўрсаткичи энг юқори - Изящная (63,5 т/га), Эстамп (63,2 т/га), Витаминная (69,6 т/га) ва Японская (61,9 т/га) намуналари аниқланган.

Ушбу мақолада Қорақалпоғистон Республикаси Нукус туманининг ўртача шўрланган тупроқларида хорижий селекцияга тааллуқли бўлган 7 та (Carpacio, UAS 235, 89.М.011, TIE POLO, LUX, Bellini, ITA 199), маҳаллий оқ терак ҳамда маҳаллий селекцияга тааллуқли бўлган “Стремительный” (Озолин) дурагай навларининг йиллик ўсиш кўрсаткичлари баён этилган. Бунда кўчатларнинг йиллик бўйига ўсиши бўйича энг жадал (тез) ўсиш “Tie Polo”,“Lux”, “Bellini” ҳамда “ITA 199” хорижий дурагай навларида аниқланди.  Бунда “Tie Polo” ҳамда “Lux” навлари маҳаллий оқ терак ва“Стремительный” (Озолин)  навига нисбатан йиллик бўйига ўсишини 1,4-1,5 баробарга (150%),“Bellini” ва “ITA 199” навлари эса 1,2 баробарга (121-127 % га) ошириши аниқнанди.

Андижон вилоятининг кучсиз, ўртача шўрланган ва шўрланмаган тупроқлари шароитида парваришланаётган Султон ғўза навини ҳосил шохларининг бўғин оралиқлари тупроқ шўрланиш даражаси ошиб бориши эвазига, ҳосил шохлари бўғин оралиқлари узайиб бориши, тажрибаларда маълум бўлди. Бундан ташқари кўсаклар орасидаги бўғин оралиқлари ўрганилганда юқоридаги қонуниятга зид равишда шўрланиш ортиб борган сари бўғин оралиқлари қисқариб борди.

Ушбу мақолада Жиззах вилоятининг ўртача ва кучли шўрланган тупроқлари шароитида янги типдаги ёпиқ ётиқ зовур ўрнатилиб, тажрибалар ўтказилган. Тажриба натижаларига кўра ёпиқ зовур ўрнатилмаган ҳамда янги типдаги ёпиқ зовур ўрнатилган вариантларда шўр ювиш ва ғўзани суғориш даврларида сарфланган сув миқдорларининг ғўзани ўсиши, ривожланиши ҳамда ҳосилдорлиги бўйича илмий тадқиқот натижалари баён қилинган.

Республикамиз шароитида бугунги кунда 60 фоиздан кўпроқ суғориладиган ерлар турли даражада шўрланган. Шўр ерларда экинларга бериладиган минерал ўғитларнинг таъсири камайиб кетади. Шу сабабли, турли даражада шўрланган ерларда юқори ва сифатли дон ҳосил етиштириш учун суғориш тартиби ва техникаси элементларини белгилаш долзарб бўлиб ҳисобланади, чунки дарё сувлари шўр ерларда бекорга сарф бўлмоқда.

Мақолада Бухоро вилоятининг ўртача даражада шўрланган ўтлоқи аллювиал тупроқлари, сизот сувларининг сатҳи 1,5–2,0 м бўлган шароитида ғўза экилган тажриба даласида минераллашган сувлар билан томчилатиб суғориш қўлланилганда тупроқнинг суғоришдан олдинги намлиги ЧДНСга нисбатан 70-80-65% бўлганда, ғўза 3-10-2 схема бўйича 15 маротаба суғорилди. Ғўза униб-чиқишдан гуллашгача даврида суғорилмади, гуллаш-кўсак тугиш даврида 273-437 м³/га суғориш меьёрлари билан ғўза ўн беш  маротаба суғорилди, мавсумий суғориш меъёри – 4483 м³/га. ни ташкил қилди ёки назорат вариантига нисбатан 1594 м³/га суғориш суви тежалган натижалари келтирилган.

Ушбу мақолада Бухоро вилоятининг қадимдан суғориладиган ўтлоқи аллювиал, механик таркибига кўра оғир қумоқ тупроқларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш ва сув ресурсларини иқтисод қилиш мақсадида тупроқни 0,8 метрда чуқур юмшатиб, 0,5 метрда туйнукли зовурлар ҳосил қилинган натижада, тапроқнинг ҳайдов усти қатламининг зичлиги 1,45 г/см³ дан 1,38 г/см³ га ҳамда ҳайдов ости қатламининг зичлиги эса 1,53 г/см³ дан 1,46 г/см³о пасайшига эришилганлиги мақолада келтирилган.

Биз ғўза коллекциясидан шўрга бардошли коллекцион нав намуналаридан Қорақалпоғистон шароитида ўрганиб, шўрга бардошли бўлган F₄ намуналарни аниқлаб, улар асосида амалий селекция учун бошланғич ашёлар яратиш.

Мақолага Қорақалпоғистонннинг кам шўрланган тупроқлари шароитида нўхат навларининг ўсиб-ривожланишига экиш муддатларининг таъсирини ўрганиш юзасидан олинган маълумотлар киритилган. Тадқиқотлар апрел ойининг I, II, III декадаларида экилган «Палвон», «Суплик» ва «Юлдуз» навларида ўтказилиб, тадқиқот натижаларига кўра апрел ойи I-ўн кунлигида экилган «Суплик» нави бошқа навларга нисбатан юқори кўрсаткичларга эгалиги ҳамда мазкур муддат «Суплик» нави учун мақбул эканлиги келтирилган.

Ўзбекистан мустақилликка эришгандан кейин суғариш ва мелиорация ишларини илмий асосида ривожлантиришга катта
эътибор бермоқда. Ҳозирги пайтда Республикамизда суғориш ва мелиорация ишларини ўрганиш ва уларни такомиллаштириш учун Ўзбекистан сув муаммолари институти, Ўзбекистан пахтачилик илмий тадқиқот институти ва унинг вилоятлардаги тажриба станциялари, Ўрта Осие ирригатция илмий тадқиқот институти ва бошқа илмий ташкилотлар фаолият кўрсатмокда.

мақолада кузги буғдойнинг турли плодлари (тажриба синов) уруғлари устида Бухоро вилояти Жондор тумани “Машҳура Муножот” фермер хўжалигида олиб борилган илмий тадқиқот ишлари маълумотлари, тажрибада кузги буғдой ҳосилдорлиги барча вариантларда бевосита қўл ёрдамида ўриб-янчиб олиш йўли, олинган ҳосил стандарт намликка ва 100% тозаликка келтириб ҳисобланганлиги тўғрисидаги маълумотлар келтирилган.

Хоразм вилояти шўрланган тупроқ-иқлим шароитида қовоқнинг истиқболли  Изящная, Тёщин пирог, Конфетка, Витаминная ва Японская навларини экиб махсус нав синаш тажрибасини олиб бордик. Товарбоп ҳосили C.maxima туридаги Изящная навида 57,8 т/га, Тёщин пирог навида 56,3 т/га.ни ташкил этиб, стандарт Испанская 73 нави кўрсаткичидан тегишли равишда 20,4-17,3% га, C.moschata туридаги Японская навида 54,9 т/га, Витаминная навида 62,7 т/га ни ташкил этиб, стандарт Ширинтой нави (51,6 т/га) кўрсаткичидан 6,3-21,5 % гача юқори бўлди. Қовоқ навларини етиштиришда рентабеллик кўрсаткичлари бўйича: энг паст кўрсаткич стандарт Испанская 73 (131,8%) навида, энг юқори кўрсаткич эртапишар Японская (263,5%) нави ва Витаминная нав (207,4%) ларида қайд этилди.

Ўзбекистон республикаси суғорма деҳқончилигида кузги буғдойни шўрланган ерлар шороитида мақбул суғориш тартибларини ҳамда кузги буғдойдан юқори дон ҳосили олишни таъминловчи омилларни излашни тақозо этади

Республика ҳудуди ўзига хос тупроқ ва иқлим шароитига эга бўлиб, табиий дренажнинг етишмаслиги, ер ости сувлари минераллашуви даражасининг юқорилиги натижасида бир қатор ҳудудлар “бирламчи шўрланган”.

Мақолада кузги буғдойнинг «Старшина» навини етиштириш учун сарфланган мавсумий суғориш меъёри 6421 м3/га га тенг бўлган бўлса, 2- вариантда, яъни суғориш олди тупроқ намлиги ЧДНС га нисбатан 70-75-75 %, маъдан ўғитлар меъёри N250; P180; K90 кг/га меъёрда кузги буғдой даласида эса мавсумий суғориш меъёри 5823 м3/га ни ташкил этиб, назорат вариантига нисбатан 602 м3/га га кам сув сарфланганлиги ҳақида ёзилган.