Цереброваскуляр касалликларни  ривожланишида  гипертония касаллиги ва магистрал қон томирларда атеросклероз жараёнининг турли босқичлари ривожланиши натижасида юзага келади. Бу жараён сурункали бўлиб, буйрак усти безида хам шунга монанд ўзгаришлар:  буйрак усти бези пўстлоқ қавати  коптокча ва тутамли қаватларининг ўзгариши, гиперплазияси, мағиз қаватида катехоламин ишлаб чиқувчи хужайраларнинг хам бир вақтда гиперплазияси юзага келади. Айнан, геморрагик инсультларда буйрак усти безининг  барча қаватларида тўлақонлик ва  мағиз қаватида қон қуйилиш ўчоқлари оч ва тўқ хужайраларнинг  дистрофияси ва некрози юзага келади. Айнан, геморрагик инсультлларда муддатга боғлиқ динамик ўзгаришлар содир бўлиши  ўрганилди.  

Қўракўл қўйлари  тирсак бўғимларидан лимфа олиш учун  чуқур лимфа томирлари топографик ва анатомик тузилишлари ўрганилди.тирсак бўғими капсуласининг олдинги бурмасидан 1-2 та тармокланувчи лимфа томирлар чиқади ва лимфа коллекторларига куйилади ва лимфа суюқлиги  жоррохлик усулда олинди.

Мақолада Узун-Соқол-Давлат-Ходжа маъданли конида содир бўлаётган гидрогеологик ва муҳандис-геологик шароитлари таҳлил қилинган, унга кўра ер усти сувларининг сарфи, ер ости сувларининг сатҳи бурғи қудуқларида ўрганилган ва кимёвий таркиби таҳлил қилинган. Шу билан бир қаторда конда тоғ жинслари дарзланишини (система) ўрганилиб йўналишларга ажратилган тўпланган маълумотлар асосида тоғ жинслари дарзланишининг айлана диаграммаси тузилди. Шу аснода Узун-Соқол-Давлат-Ходжа маъданли конида маълумотларни ўрганиш ва таҳлили натижасида коннинг муҳандис-геологик шароити  ўзгариши бўйича харита тузилган.  

ушбу мақолада ғўзада илк очилган кўсаклар, кейин 3 кун, 6 кун, 9 кун ва 12 кун давомида пишиб етилган 1 кг атрофидаги кўсаклар териб олинди, қўл ёрдамида толаси чигитидан ажратилди ва пахта толасининг сифат кўрсаткичлари Тошкент тўқимачилик ва енгил саноат институти “Материалшунослик ва стандартлаштириш” кафедраси лабораториясида аниқланди.

Мақолада Кавсагар конининг гидрогеологик шароити таҳлил қилиниб, бунда ер усти сувларининг сарфи, ер ости сувларининг сатҳи, сарфи геологик қазилган бурғи қудуқларида ўрганилиб сувлардан олинган намуналарнинг кимёвий таҳлили келтирилган, конда тоғ жинслари дарзланишини (система) йўналишларга ажратиб ўрганилган ва тўпланган маълумотлар асосида коннинг гидрогеологик шароити баҳоланган.

Ушбу мақолада Бухоро вилоятининг қадимдан суғориладиган ўтлоқи аллювиал, механик таркибига кўра оғир қумоқ тупроқларнинг мелиоратив ҳолатини яхшилаш ва сув ресурсларини иқтисод қилиш мақсадида тупроқни 0,8 метрда чуқур юмшатиб, 0,5 метрда туйнукли зовурлар ҳосил қилинган натижада, тапроқнинг ҳайдов усти қатламининг зичлиги 1,45 г/см³ дан 1,38 г/см³ га ҳамда ҳайдов ости қатламининг зичлиги эса 1,53 г/см³ дан 1,46 г/см³о пасайшига эришилганлиги мақолада келтирилган.

Неонатал даврда чақалоқларда юзага келадиган аспирацион пневмонияда ички аъзолардан асосан паренхиматоз аъзоларнинг гипоксияси кузатилади. Айнан гипоксияга сезгир бўлган аъзолар буйрак, жигар ва буйрак усти  бези хисобланади. Гипоксия жараёнининг давомийлигига қараб паренхиматоз аъзоларда хар хил дараждаги дистрофик, некробиотик ўзгаришлар ривожланади. Айни тадқиқот ишимизда, аспирацион пневмония сабабли  ривожланган гипоксия жараённинг давомийлиги буйрак тўқимасида клиник морфологик жиҳатдан динамик ўзгаришларга ва моддалар алмашинуви бузилишига билан намоён бўлади.

Лектин бугунги кунда гликобиология соҳасида тез суратлар билан ривожланмоқда. Бунга сабаб, лектин иммунологик хусусиятга эга бўлмаган бироқ ўзига хос углеводлар билан боғлана олиш хусусиятига эга бўлган модддалар мураккаб оқсиллар синфига мансуб бўлиб, ушбу моддага турли ўсимликлар, жумладан дукакли ўсимликлар жуда бойдир. Ўсимликлар таркибидаги гликопротеидларнинг ўзига хос бўлган бундай хусусияти унинг турли соҳаларда жумладан тиббиётда, диагностикада, биотиббиётда ва шу билан бирга биотехнология соҳаларида қўллаш имконини яратди. Ўсимликлардан ажратиб олинган гликопротеидлар бугунги кунда бир қатор олимлар томонидан ўрганилган ва ўрганилмоқда. Сабаби, ўсимликлардаги гликопротеидлар яъни лектин деб номланувчи моддалар юқори спецефикликка эга бўлиб, қандли моддалар қолдиқларига боғланади  ва шу билан бирга ҳужайра усти углеводлари ва оқсиллари  ва вирус гликопротеидлари ва гликолипидлари билан боғлана олади.

Ўзбекистан мустақилликка эришгандан кейин суғариш ва мелиорация ишларини илмий асосида ривожлантиришга катта
эътибор бермоқда. Ҳозирги пайтда Республикамизда суғориш ва мелиорация ишларини ўрганиш ва уларни такомиллаштириш учун Ўзбекистан сув муаммолари институти, Ўзбекистан пахтачилик илмий тадқиқот институти ва унинг вилоятлардаги тажриба станциялари, Ўрта Осие ирригатция илмий тадқиқот институти ва бошқа илмий ташкилотлар фаолият кўрсатмокда.

Қўракўл қўйларн  тирсак бўғимларидан лимфа олиш учун  чуқур лимфа томирлари топографик ва анатомик тузилишлари ўрганилди.тирсак бўғими капсуласининг олдинги бурмасидан 1-2 та тармокланувчи лимфа томирлар чиқади ва лимфа коллекторларига куйилади ва лимфа суюқлиги  жоррохлик усулда олинди.

Ер ости сув ресурслари мувозанати ва уларнинг элементлари қийматини баҳолаш гидрогеологик-мелиоратив масалаларни математик моделлаш усуллари асосида ечишда математик моделлар тузишга таянилади ҳамда табиий геофильтрация жараёнлари деярли тўлиқ акс эттирилади.

Асримизнинг энг глобал муаммоларидан бири сув ҳавзаларини ифлосланишини олдини олишдан иборатдир. ”Уйжойкоммунал” Вазирлигининг маълумотларига асосан, Республикамиз қишлоқ жойларида 98 фоиз оқова сувлар қайта тозаланмасдан ер ости сувларига сингдирилиб юборилади[1, 4-б.]. Бу эса ер ости ва ер усти ичимлик сув захираларини ифлосланишига олиб келади.