ZULFIYA SHE’RIYATIDA TABIAT MANZARALARI VA ESTETIK HIS-TUYG‘ULAR

Аннотация:

Mazkur maqolada O‘zbekiston xalq shoiri Zulfiya Isroilova ijodining poetik olamida tabiat manzaralari va estetik his-tuyg‘ularning badiiy ifodasi chuqur tahlil qilinadi. Zulfiya o‘z she’riyatida tabiatni shunchaki tashqi manzara sifatida emas, balki inson qalbi, ayol ruhiyati va ma’naviy dunyoning ajralmas bir qismi sifatida talqin etadi. Shoiraning badiiy tafakkurida tabiat obrazlari inson hissiyotining ramziga, ruhiy kechinmalarining ifodasiga aylanadi. Uning “Bahor”, “Yomg‘ir”, “Tong nafasi”, “Kuz ohangi” kabi she’rlarida tabiat unsurlari orqali insonning ichki olami, orzulari, iztiroblari va sevgi kechinmalari poetik shakl kasb etgan. Shoira tabiatni jonli mavjudot, yurakdagi hislarning hamrohiga aylantiradi. Bu jihatdan Zulfiya poetikasi o‘zbek ayol lirikasida yangi bosqichni boshlab bergan, inson va tabiat o‘rtasidagi estetik uyg‘unlikni badiiy darajada yuksak talqin qilgan ijod namunalaridan biridir. Maqola davomida shoiraning tabiatni tasvirlashdagi o‘ziga xos uslubi, tabiat obrazlari orqali estetik go‘zallikni his ettirish mahorati, ruhiy holatlarning tabiat bilan uyg‘un tasvirlanishi, shuningdek, bu poetik yondashuvning falsafiy va ma’naviy ildizlari keng tahlil qilinadi. Zulfiya she’riyati orqali o‘zbek ayolining estetik dunyoqarashi, ruhiy go‘zallikka bo‘lgan intilishi va tabiat bilan ma’naviy aloqasi yoritiladi. Shoiraning asarlarida tabiat — bu tinchlik, orom va go‘zallik manbai, ammo shu bilan birga dard, sog‘inch va hayotiy iztirobni ifodalovchi obrazdir. U tabiatga qarab insonni anglaydi, insonni kuzatib tabiatni tushunadi. Shu bois Zulfiya she’riyatida tabiat manzaralari insoniylikning badiiy ko‘zgusi, estetik tarbiya vositasi sifatida ham o‘z aksini topgan. Zulfiya she’riyatida tabiat unsurlari, go‘zallik, sevgi, insoniy tuyg‘ular, milliy qadriyatlar va ayol ruhiyatining uyg‘unligi shoiraning butun ijodiy merosini ma’naviy jihatdan boyitib, uni o‘zbek adabiyotining oltin xazinasi qatoriga qo‘shgan. Shu bois mazkur maqola Zulfiyaning ijodidagi tabiat va estetik hislar uyg‘unligini tahlil etish orqali uning poetik merosiga yangi nazar bilan qarashni maqsad qiladi. Zulfiya she’riyati — bu tabiatning yurak orqali ko‘rinishi, inson qalbining manzaraga aylangan ifodasi.