V–VI SINF O‘QUVCHILARIDA JISMONIY TARBIYA DARSLARI DOIRASIDA CHIDAMLILIKNI RIVOJLANTIRISHGA TIZIMLI YONDASHUV

Authors

  • Farangiz Juraqobilovna Bobomuradova Chirchiq davlat pedagogika universiteti magistranti Author

Keywords:

Tizimli yondashuv, chidamlilik, jismoniy tarbiya, siklli mashqlar, yuklamani individuallashtirish.

Abstract

Maqolada V–VI sinf o‘quvchilarida jismoniy tarbiya darslarida chidamlilikni rivojlantirishga tizimli yondashuvning nazariy asoslari keltirilgan. Tadqiqotning maqsadi maktab dasturi doirasida chidamlilikka qaratilgan muntazam va individuallashtirilgan mashg‘ulotlarning samaradorligini aniqlash, shuningdek, shiddati ortib boruvchi siklli mashqlarni joriy etish bo‘yicha uslubiy tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat. Ish davomida o‘quvchilarga jismoniy tarbiya berishning mavjud yondashuvlari tahlil qilingan, barqaror natijalarga erishish uchun individual yondashuv va mashg‘ulotlarning muntazamligi va muhimligi ta’kidlangan. Tadqiqot tizimli yondashuv o‘quvchilarning kardiorespirator tayyorgarligini sezilarli darajada yaxshilashga va ularning jismoniy yuklamalarni samarali yengish qobiliyatini oshirishga yordam berishini tasdiqlaydi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, yugurish va mokisimon yugurish kabi siklli mashqlar chidamlilikni rivojlantirish uchun eng samarali hisoblanadi, chunki ular turli fiziologik tizimlarni rag‘batlantiradi va bir me’yordagi yuklamani ta’minlaydi. Ishning amaliy ahamiyati maktab o‘quvchilarining jismoniy tayyorgarligi va salomatligi darajasini oshirish uchun taklif etilayotgan uslubiyatni maktab o‘quv dasturlariga integratsiya qilish imkoniyati bilan belgilanadi.

References

Baquet, G. Endurance training and aerobic fitness in young people / G. Baquet, E. Van Praagh, S. Berthoin // Sports Medicine. – 2003. – Vol. 33, № 15. – P.1127-1143. – DOI: 10.2165/00007256-200333150-00004. – URL: https://link.springer.com/article/10.2165/00007256-200333150-00004;

Baquet, G. Continuous vs. interval aerobic training in 8- to 11-year-old children / G. Baquet, F.X. Gamelin, P. Mucci, D. Thévenet, E. Van Praagh, S. Berthoin // Journal of Strength and Conditioning Research. – 2010. – Vol. 24, № 5. – P.1381-1388. – URL: https://journals.lww.com/nsca-jscr/pages/articleviewer.aspx?year=2010&issue=05000&article=00032&type=Fulltext;

Voss, C. Does the twenty meter shuttle-run test elicit maximal effort in 11- to 16-year-olds? / C. Voss, G. Sandercock // Pediatric Exercise Science. – 2009. – Vol. 21, № 1. – P.55-62. – URL: https://journals.humankinetics.com/view/journals/pes/21/1/article-p55.xml;

Lang, J.J. International variability in 20 m shuttle run performance in children and youth: who are the fittest from a 50-country comparison? A systematic literature review with pooling of aggregate results / J.J. Lang, M.S. Tremblay, L. Léger, T. Olds, G.R. Tomkinson // British Journal of Sports Medicine. – 2018. – Vol. 52, № 4. – P.276. – DOI: 10.1136/bjsports-2016-096224. – URL: https://bjsm.bmj.com/content/52/4/276;

Léger, L.A. A maximal multistage 20-m shuttle run test to predict VO₂ max / L.A. Léger, J. Lambert // European Journal of Applied Physiology and Occupational Physiology. – 1982. – Vol. 49. – P.1-12. – DOI: 10.1007/BF00428958. — URL: https://link.springer.com/article/10.1007/BF00428958;

Léger, L.A. The multistage 20 metre shuttle run test for aerobic fitness / L.A. Léger, D. Mercier, C. Gadoury, J. Lambert // Journal of Sports Sciences. – 1988. – Vol. 6, № 2. – P.93-101. – DOI: 10.1080/02640418808729800;

Tomkinson, G.R. The 20-m shuttle run: assessment and interpretation of data in relation to youth aerobic fitness and health / G.R. Tomkinson, J.J. Lang, J. Blanchard, L.A. Léger, M.S. Tremblay // Pediatric Exercise Science. – 2019. – Vol. 31, № 2. – P.152-163. – DOI: 10.1123/pes.2018-0179. – URL: https://journals.humankinetics.com/view/journals/pes/31/2/article-p152.xml;

Tomkinson, G.R. International normative 20 m shuttle run values from 1 142 026 children and youth representing 50 countries / G.R. Tomkinson, J.J. Lang, M.S. Tremblay [et al.] // British Journal of Sports Medicine. – 2017. – Vol. 51, № 21. – P.1545-1554. – DOI: 10.1136/bjsports-2016-095987.

Moran, C.A. Performance and reproducibility on shuttle run test between obese and non-obese children: a cross-sectional study / C.A. Moran, M.S. Peccin, M.T. Bombig, S.A. Pereira, S. Dal Corso // BMC Pediatrics. – 2017. – Vol. 17. – Article 68. – DOI: 10.1186/s12887-017-0825-9. – URL: https://bmcpediatr.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12887-017-0825-9;

Stratton, G. Cardiorespiratory fitness and body mass index of 9–11-year-old English children: a serial cross-sectional study from 1998 to 2004 / G. Stratton, D. Canoy, L.M. Boddy, S.R. Taylor, A.F. Hackett, I.E. Buchan // International Journal of Obesity. – 2007. – Vol. 31. – P.1172-1178. – DOI: 10.1038/sj.ijo.0803562;

Mayorga-Vega, D. Effects of a circuit training program on muscular and cardiovascular endurance and their maintenance in schoolchildren / D. Mayorga-Vega, J. Viciana, A. Cocca // Journal of Human Kinetics. – 2013. – Vol. 37. – P.153-160. – DOI: 10.2478/hukin-2013-0036. – URL: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3796833/;

Downloads

Published

2026-05-20

Issue

Section

Articles

How to Cite

Bobomuradova, F. (2026). V–VI SINF O‘QUVCHILARIDA JISMONIY TARBIYA DARSLARI DOIRASIDA CHIDAMLILIKNI RIVOJLANTIRISHGA TIZIMLI YONDASHUV. Eurasian Journal of Technology and Innovation, 4(5), 12-22. https://www.in-academy.uz/index.php/EJTI/article/view/49593
Innovative Academy RSC
Article metrics Views and PDF downloads
2 Views
0 Downloads