https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/issue/feed Центральноазиатский журнал академических исследований 2026-03-19T13:33:32+00:00 Dildora info@in-academy.uz Open Journal Systems <div class="description"> <p><strong>Центральноазиатский журнал академических исследований</strong> - это рецензируемый международный журнал с открытым доступом, в котором публикуются оригинальные исследования и обзорные статьи, относящиеся к различным областям. Основная цель состоит в том, чтобы предложить интеллектуальную платформу международным ученым, и она направлена на продвижение междисциплинарных исследований в прикладных науках. Все рукописи должны быть подготовлены на <strong>узбекском, казахском, таджикском, английском</strong> или <strong>русском</strong> языках и пройти тщательный процесс рецензирования.</p> </div> https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/75930 PLACEBO EFFEKTI: ONG VA TANA O‘RTASIDAGI PSIXOBIOLOGIK MEXANIZM 2026-03-06T09:04:49+00:00 Umida Mirzayeva info@in-academy.uz Abdulhamid Alimqulov info@in-academy.uz <p>Mazkur maqolada placebo effektining psixologik va neyrobiologik mexanizmlari tahlil qilinadi. Placebo effekti — faol farmakologik ta’sirga ega bo‘lmagan vosita orqali bemorda real fiziologik o‘zgarishlarning yuzaga kelishidir. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, placebo effekti kutilma, ishonch&nbsp; va shifokor–bemor o‘rtasidagi munosabat orqali shakllanadi hamda miya darajasida dopamin va endorfin ajralishi bilan bog‘liq. Maqolada placebo effektining psixologik asoslari, neyrobiologik mexanizmlari va amaliy ahamiyati ko‘rib chiqiladi.</p> 2026-03-05T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/75931 QAYTA QURISH YILLARIDA QORAQALPOG'ISTON QISHLOQ XO'JALIGI FAOLIYATI VA SANOATLASHTIRISH JARAYONLARI 2026-03-06T09:07:09+00:00 Umit Meretdurdiyev info@in-academy.uz <p>Ushbu maqola qayta qurish davri va mustaqillik yillarida Qoraqalpog'iston Respublikasi qishloq xo'jaligi tarmoqlarining rivojlanishi hamda sanoatlashtirish jarayonlarini tarixiy-tahliliy nuqtai nazardan o'rganishga bag'ishlangan. Natijalar shuni ko'rsatadiki, mintaqa qishloq xo'jaligi va sanoat sektorlari o'rtasidagi muvozanatli rivojlanish strategiyasi iqtisodiy barqarorlikni ta'minlashda muhim ahamiyatga ega.</p> 2026-03-05T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76056 ЗАМОНАВИЙ КРИМИНОЛОГИЯДА САБАБЛАР НАЗАРИЯСИНИНГ ИЛМИЙ-НАЗАРИЙ ТАҲЛИЛИ 2026-03-09T10:39:10+00:00 Даврон Ахмедов info@in-academy.uz <p>Мазкур мақолада замонавий криминологияда сабаблар назариясининг илмий-назарий асослари комплекс таҳлил қилинган. Жиноятчилик этиологияси доирасида сабаб ва шарт-шароит тушунчаларининг мазмун-моҳияти, уларнинг ўзаро боғлиқлиги ҳамда фарқли жиҳатлари очиб берилган. Криминоген вазият сабабий омиллар ва шарт-шароитларнинг ўзаро таъсири натижасида шаклланувчи ижтимоий-ҳуқуқий ҳодиса сифатида асосланган. Шунингдек, ижтимоий муҳит назарияси, девиант хулқ-атвор концепциялари (аномия, ижтимоий назорат, субмаданият ва ижтимоий дезорганизация назариялари) ҳамда тизимли ёндашув доирасида криминоген омиллар таҳлил этилган.</p> 2026-03-09T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76073 O’ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA RO’YXATGA OLINGAN METABOLIK TA’SIRGA EGA DORI VOSITALARINING MARKETING TAHLILI 2026-03-10T06:06:02+00:00 Shirinnigor Pirmatova info@in-academy.uz Sh.B. Yusupova info@in-academy.uz <p>Ushbu maqola O’zbekiston Respublikasida tibbiyot amaliyotida qo’llanilishiga ruxsat etilgan metabolik ta’sirga ega dori vositalarining retrospektiv marketing tahlilini o’z ichiga oladi. Tahlil assortiment, geografik taqsimot, ATC klassifikatsiyasi va dori shakllari yo’nalishlari bo’yicha amalga oshirildi. Natijalar reestrda metabolik dori vositalarining salmiqli o’rin egallashini, ularda xorijiy ishlab chiqaruvchilar ustunligini, L-karnitin guruhining boshqa ATC guruhlariga nisbatan hukmron mavqeini hamda parenteral shakllarning enteral shakllardan ustunligini ko’rsatdi. Olingan ma’lumotlar milliy dori ta’minoti siyosatini takomillashtirish va mahalliy farmatsevtika ishlab chiqarishini kengaytirish bo’yicha amaliy tavsiyalar uchun ilmiy asos bo’lib xizmat qiladi.</p> 2026-03-09T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76077 MIGRANTLAR HUQUQLARINING XALQARO VA MILLIY HUQUQIY KAFOLATLARI: REAL HIMOYA VA QOG’OZDAGI QONUN 2026-03-10T06:36:15+00:00 Mehribon Temirova mehribont1@gmail.com <p>Ushbu maqola migrantlar huquqlarining xalqaro va milliy huquqiy kafolatlarini tahlil qiladi va ularning amaliy samaradorligini baholaydi. Tadqiqot doirasida International Convention on the Protection of the Rights of All Migrant Workers and Members of Their Families, BMT monitoring mexanizmlari va O‘zbekiston Respublikasidagi mehnat migratsiyasi sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar, jumladan 2024-yilgi islohotlar va 2030-yilgacha mo‘ljallangan strategiya tahlil qilinadi. Huquqiy-normativ, qiyosiy-huquqiy va amaliy holatlar tahlili metodlari qo‘llanildi. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, normativ asos mavjud bo‘lsa-da, amaliy ijrodagi zaifliklar, monitoringning yetarli emasligi va xalqaro hamkorlikning samarador emasligi migrantlar huquqlarini to‘liq ta’minlashga to‘sqinlik qilmoqda. Maqolada ilmiy asoslangan tavsiyalar berilgan</p> 2026-03-09T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76200 DAVLATNING ASOSIY VA QO‘SHIMCHA BELGILARI: NAZARIY-METODOLOGIK ASOSLAR VA KONSEPTUAL YONDASHUVLAR 2026-03-11T06:43:52+00:00 Islom Choriyev islomchoriyev607@gmail.com <p>Ushbu maqolada davlatning asosiy va qo‘shimcha belgilari nazariy-metodologik yondashuvlar asosida keng qamrovli tahlil qilinadi. Asosiy belgilar — hudud, aholi, davlat hokimiyati va suverenitet — mahalliy va xorijiy olimlar qarashlari orqali chuqur izohlanadi. Tadqiqotda Odilqoriev, Saidov, Xidoyatov kabi o‘zbek olimlari hamda Vebber, Bodin, Jeykobz singari klassik nazariyachilar fikrlari solishtirilgan holda davlat belgilari mazmuni ochib beriladi. Qo‘shimcha belgilar — davlat ramzlari, pul birligi, qurolli kuchlar, poytaxt va ayniqsa soliq tizimi — davlatning barqaror faoliyat yuritishidagi zaruriy iqtisodiy-moliyaviy asos sifatida izohlanadi. Shuningdek, davlatning vujudga kelishiga doir ilohiy, shartnoma, zo‘rlov, patriarxal, iqtisodiy va marksistik nazariyalar qiyosiy o‘rganilib, zamonaviy davlatning shakllanishida har bir nazariyaning nisbiy o‘rni ko‘rsatiladi. Tadqiqot natijasida davlatning asosiy belgilari bir-biri bilan uzviy bog‘liq murakkab tizim bo‘lib, qo‘shimcha belgilar ushbu tizimning mustahkamlanishida muhim rol o‘ynashi xulosasi keltiriladi.</p> 2026-03-10T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76225 ИХТИРОГА НИСБАТАН ҲУҚУҚЛАРНИ БУЗГАНЛИК УЧУН ЖАВОБГАРЛИК 2026-03-11T07:35:06+00:00 Дилмурод Вахобжонов vaxobjonovdilmurod87@gmail.com <p>Мақолада ихтирога нисбатан ҳуқуқларни бузганлик учун жавобгарликнинг ҳуқуқий асослари ва амалий муаммолари таҳлил қилинган. Хусусан, патент ҳуқуқларини бузиш ҳолатлари, фуқаролик-ҳуқуқий, маъмурий ва жиноий жавобгарлик механизмлари ҳамда интеллектуал мулк ҳуқуқларини суд тартибида ҳимоя қилиш усуллари кўриб чиқилган. Шунингдек, ҳуқуқбузарлик натижасида етказилган зарарни қоплаш, ноқонуний ишлаб чиқарилган маҳсулотларни муомаладан чиқариш ва бошқа ҳуқуқий чораларни қўллаш масалалари таҳлил қилинган. Мақолада амалдаги қонунчилик нормалари ва илмий қарашлар асосида саноат мулки ҳуқуқларини ҳимоя қилиш механизмларини такомиллаштириш зарурлиги асослаб берилган. Тадқиқот натижасида патент ҳуқуқларини бузганлик учун жавобгарлик институтини такомиллаштириш, ҳуқуқбузарликларнинг олдини олиш ҳамда ҳуқуқ эгаларининг манфаатларини самарали ҳимоя қилиш бўйича илмий таклифлар илгари сурилган.</p> 2026-03-10T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76231 “GLUCOSE METABOLIC REPROGRAMMING IN CANCER CELLS: MOLECULAR BASIS, REGULATORY NETWORKS, AND THERAPEUTIC OPPORTUNITIES” 2026-03-11T09:15:43+00:00 Gulnoza Saydullayeva info@in-academy.uz Asadbek Jo’rayev info@in-academy.uz Bexzod Ro’zimatov info@in-academy.uz Gulnoza Saydullayeva info@in-academy.uz <p>Metabolic reprogramming is a defining hallmark of cancer, enabling malignant cells to sustain rapid proliferation, resist apoptosis, and adapt to hostile microenvironments. One of the most prominent metabolic alterations is the preferential utilization of aerobic glycolysis, known as the Warburg effect. Despite its lower ATP yield compared to oxidative phosphorylation, glycolysis provides essential metabolic intermediates required for anabolic growth and redox homeostasis. This review examines the molecular mechanisms underlying glucose metabolic reprogramming in cancer cells, including the roles of oncogenes, tumor suppressors, hypoxia signaling, and key glycolytic enzymes. Furthermore, the clinical implications of altered glucose metabolism are discussed, highlighting its utility in diagnostic imaging and targeted therapeutic strategies. Understanding cancer glucose metabolism provides critical insights into tumor biology and reveals novel avenues for precision oncology.</p> 2026-03-10T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76232 IQTISODIY PROTSESSUAL HUQUQI VA UNI O‘QITISHNING ZAMONAVIY MUAMMOLARI 2026-03-11T09:20:23+00:00 Boymurod Abdullayev info@in-academy.uz <p>Mazkur maqolada iqtisodiy protsessual huquq fanining nazariy va amaliy ahamiyati, uni o‘qitish jarayonida yuzaga kelayotgan zamonaviy muammolar hamda ularni bartaraf etishning ilmiy-huquqiy yo‘nalishlari tahlil qilinadi. Xususan, iqtisodiy sudlar faoliyatining kengayishi, tadbirkorlik subyektlari bilan davlat organlari o‘rtasidagi nizolarning murakkablashuvi hamda huquqiy ta’sir choralarini qo‘llash bilan bog‘liq ishlarning ko‘payishi iqtisodiy protsessual huquq fanining ta’lim tizimidagi o‘rnini yanada muhimlashtirmoqda. Maqolada iqtisodiy protsessual huquqni o‘qitishda nazariya va sud amaliyoti o‘rtasidagi tafovut, normativ-huquqiy bazaning murakkabligi, sud amaliyoti asosida o‘qitish metodikasining yetarli darajada shakllanmaganligi kabi muammolar yoritiladi. Shuningdek, iqtisodiy protsessual huquqni o‘qitishda zamonaviy pedagogik yondashuvlardan foydalanish, sud amaliyotiga asoslangan “case-study” metodini joriy etish, raqamli texnologiyalar imkoniyatlaridan foydalanish bo‘yicha ilmiy asoslangan taklif va tavsiyalar ilgari suriladi.</p> 2026-03-10T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76238 СОВРЕМЕННЫЕ МЕТОДЫ ЛЕЧЕНИЯ РАКА МОЛОЧНОЙ ЖЕЛЕЗЫ: АНАЛИЗ ТРЕНДОВ И СТАТИСТИКИ В УЗБЕКИСТАНЕ 2026-03-11T09:29:12+00:00 Мохинур Махмуджанова info@in-academy.uz Х.М. Бабаджанова info@in-academy.uz <p>Рак молочной железы (РМЖ) занимает лидирующее положение в структуре онкологической заболеваемости у женщин в экономически развитых странах на протяжении нескольких десятилетий. Число новых случаев заболевания РМЖ в мире превышает 1,4 миллиона в год. РМЖ остается наиболее распространенным онкологическим заболеванием и среди женщин в Узбекистане. Согласно данным за 2025 год, ежегодно в республике&nbsp; выявляется более 4 500 новых случаев заболевания</p> 2026-03-10T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76416 IOT QURILMALARIDA RAQAMLI DALILLARNI ANIQLASH VA EKSPERTIZA JARAYONINING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI 2026-03-13T05:49:58+00:00 Mohidil Raxmanova mohidil.rahmonova88@gmail.com <p>Ushbu maqolada IoT (Internet of Things) qurilmalarida mavjud bo‘lgan raqamli dalillarni aniqlash, yig‘ish, saqlash va tahlil qilish jarayonining o‘ziga xos xususiyatlari yoritilgan. IoT qurilmalarining texnik arxitekturasi, tarmoq orqali ishlash mexanizmi va bulutli muhit bilan integratsiyasi sababli dalillarni aniqlash va mustahkamlash jarayoni an’anaviy raqamli ekspertizadan farq qiladi. Maqolada IoT ekspertizasida uchraydigan muammolar, xesh qiymatlar orqali dalil yaxlitligini ta’minlash, tezkor xotira va log fayllarni tahlil qilish masalalari ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, IoT qurilmalariga nisbatan ekspertiza tayinlashning protsessual jihatlari va amaliy tavsiyalar bayon etiladi</p> 2026-03-12T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76421 ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ДИАЛЕКТОВ В ПРОИЗВЕДЕНИИ Н. В. ГОГОЛЯ «ВЕЧЕРА НА ХУТОРЕ БЛИЗ ДИКАНЬКИ» 2026-03-13T06:49:39+00:00 Гаухар Хамидуллаева info@in-academy.uz Фазилатхон Олимжонова info@in-academy.uz <p>В статье анализируются особенности использования диалектной лексики в произведении Н. В. Гоголя «Вечера на хуторе близ Диканьки». Рассматривается мастерство писателя в создании национального колорита посредством обращения к народной речи, прежде всего к элементам украинского диалекта. Особое внимание уделяется роли диалектных слов и выражений в художественном тексте, их значению в раскрытии характеров персонажей и отражении народного мировосприятия. В ходе исследования показано, что в произведениях Н. В. Гоголя диалект выступает не только как средство стилистического украшения речи, но и как важный художественный инструмент, позволяющий передать особенности народной жизни и культуры.</p> 2026-03-12T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76423 BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA MUSIQA VA SAN’AT MASHG‘ULOTLARINING ESTETIK TARBIYADA TUTGAN O‘RNI 2026-03-13T06:56:29+00:00 Gulhayo Nazarova info@in-academy.uz Umida Bovanova umidabovanova8@gmail.com <p>Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida musiqa va san’at mashg‘ulotlarining estetik tarbiyani shakllantirishdagi o‘rni hamda pedagogik ahamiyati ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda estetik tarbiyaning mazmun-mohiyati, uning shaxs kamolotidagi o‘rni hamda musiqiy va tasviriy san’at faoliyati orqali o‘quvchilarning estetik didi, emotsional sezgirligi va ijodiy tafakkurini rivojlantirish imkoniyatlari yoritilgan. Shuningdek, san’at vositalari orqali milliy va umuminsoniy qadriyatlarni singdirishning pedagogik mexanizmlari asoslab berilgan. Natijada musiqa va san’at mashg‘ulotlari boshlang‘ich ta’lim jarayonida estetik madaniyatni shakllantirishning samarali omili ekanligi ilmiy xulosalar asosida isbotlangan..</p> 2026-03-12T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76425 GAMIFICATION IN TEACHING SPEAKING SKILLS IN ENGLISH LANGUAGE EDUCATION 2026-03-13T07:00:09+00:00 Sabina Akmalova info@in-academy.uz <p>In recent years, the integration of innovative pedagogical approaches into foreign language education has become increasingly significant due to the growing demand for effective and engaging learning environments. Among these approaches, gamification has emerged as a powerful instructional strategy capable of enhancing learners’ motivation, participation, and communicative competence. This article examines the role of gamification in developing speaking skills in English language education. The study explores how game-based elements such as rewards, challenges, competition, and interactive tasks contribute to improving learners’ oral communication abilities. Furthermore, the research highlights the psychological and pedagogical advantages of incorporating gamified activities into language classrooms. The findings indicate that gamification not only increases learners’ motivation but also reduces speaking anxiety and promotes active participation in communicative tasks.</p> 2026-03-12T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76464 ФАРМАКОЭКОНОМИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ МЕДИКАМЕНТОЗНОГО ЛЕЧЕНИЯ БОЛЬНЫХ ГРИБКОВЫМИ ЗАБОЛЕВАНИЯМИ 2026-03-13T09:25:09+00:00 Малика Абдуллаева toshkentkraxmalinvest@gmail.com Зилола Нуржавова zmaxammadieva@gmail.com <p>В статье представлен фармакоэкономический анализ медикаментозного лечения больных грибковыми заболеваниями на основе 15 выписок из историй болезни стационарных пациентов 3-отделения дерматомикологии Республиканского центра дерматовенерологии и косметологии, а также результатов анкетирования 40 пациентов. В исследуемой группе преобладали женщины, а по возрасту - пациенты 18–34 лет. В клинической структуре доминировали инфильтративные формы трихофитии гладкой кожи и лобковой области, у детей чаще регистрировалась микроспория волосистой части головы.</p> 2026-03-12T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76465 PLACEBO EFFEKTI: ONG VA TANA O‘RTASIDAGI PSIXOBIOLOGIK MEXANIZM 2026-03-13T09:29:32+00:00 Umida Mirzayeva info@in-academy.uz Abdulhamid Alimqulov info@in-academy.uz <p>Mazkur maqolada placebo effektining psixologik va neyrobiologik mexanizmlari tahlil qilinadi. Placebo effekti — faol farmakologik ta’sirga ega bo‘lmagan vosita orqali bemorda real fiziologik o‘zgarishlarning yuzaga kelishidir. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, placebo effekti kutilma, ishonch&nbsp; va shifokor–bemor o‘rtasidagi munosabat orqali shakllanadi hamda miya darajasida dopamin va endorfin ajralishi bilan bog‘liq. Maqolada placebo effektining psixologik asoslari, neyrobiologik mexanizmlari va amaliy ahamiyati ko‘rib chiqiladi.</p> 2026-03-12T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76469 TIBBIYOT XODIMLARIDA KASBIY STRESS VA EMOTSIONAL CHARCHOQNI KAMAYTIRISHDA SOG’LOM TURMUSH TARZI VA TO’G’RI OVQATLANISHNING AHAMIYATI 2026-03-13T09:43:42+00:00 Shahloxon Ro’zimatova info@in-academy.uz Yulduzxon Narmetova info@in-academy.uz Nozimjon Jalolov info@in-academy.uz <p>Mazkur maqolada tibbiyot xodimlarida uchraydigan kasbiy stress va emotsional charchoqning kelib chiqish omillari, ularning sog‘liq va mehnat faoliyatiga ta’siri tahlil qilindi. Shuningdek, stress va emotsional zo‘riqishni kamaytirishda sog‘lom turmush tarzi, jismoniy faollik hamda to‘g‘ri ovqatlanishning ahamiyati yoritildi. Tadqiqot davomida tibbiyot xodimlari faoliyatida yuqori mas’uliyat, ish yuklamasi va dam olish vaqtining yetarli emasligi stressning asosiy sabablaridan biri ekani aniqlandi. Natijalar sog‘lom turmush tarziga amal qilish, muvozanatli ovqatlanish hamda psixogigiyenik choralar emotsional charchoqni kamaytirishda muhim omil ekanligini ko‘rsatdi.</p> 2026-03-12T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76498 MUSIQA MASHG‘ULOTLARIDA MUSIQA TERAPIYA DARSLARINI TASHKIL ETISHNING PEDAGOGIK SHART-SHAROITLARI 2026-03-14T07:18:10+00:00 Husnida Muxammadjonova info@in-academy.uz <p>Mazkur maqolada musiqa mashg‘ulotlarida musiqa terapiya darslarini tashkil etishning pedagogik shart-sharoitlari ilmiy-pedagogik jihatdan tahlil qilinadi. Hamda, musiqa terapiya mashg‘ulotlarini samarali tashkil etish uchun zarur bo‘lgan pedagogik omillar, ya’ni ta’lim jarayonini to‘g‘ri rejalashtirish, interaktiv metodlardan foydalanish, musiqiy materiallarni yosh va psixologik xususiyatlarga mos tanlash hamda ijodiy muhitni shakllantirish masalalari ko‘rib chiqiladi.</p> 2026-03-13T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76540 QADRIYATLI YONDASHUVNING PEDAGOGIK KATEGORIYA SIFATIDAGI NAZARIY ASOSLARI VA EVOLYUTSIYASI 2026-03-14T11:21:39+00:00 Quvonchbek G‘aybullayev info@in-academy.uz <p>Mazkur maqolada qadriyatli yondashuvning pedagogik kategoriya sifatida tarixiy shakllanishi, nazariy asoslari va zamonaviy ta'limdagi evolyutsion taraqqiyoti IMRAD tuzilmasi asosida chuqur tahlil etiladi. Tadqiqotda qadriyatli yondashuvning falsafiy va psixologik ildizlari, uning didaktik tizimga integratsiyasi hamda XXI asrda shaxs kamolotini ta'minlashdagi strategik ahamiyati ko'rsatiladi. Maqolada antik davrdan hozirgi kungacha bo'lgan pedagogik tafakkur taraqqiyotida qadriyatlarning tutgan o'rni, turli maktablar (aksiologik, gumanistik, konstruktivistik) nuqtai nazaridan qiyosiy tahlil qilinadi.</p> 2026-03-13T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76602 QIZIL TUPROQ ASTRAGALI (ASTRAGALUS TERRAE RUBRAE BUTKOV) O’SIMLIGINI IN VITRO SHAROITDA YETISHTIRISH. 2026-03-16T07:25:24+00:00 H.N. Yusupov info@in-academy.uz A.N. Abdullaev info@in-academy.uz N.Sh. Xoshimova info@in-academy.uz <p>Dorivor o‘simliklar farmatsevtika sanoati uchun biologik faol birikmalar manbai bo‘lib, ularni o‘rganish hamda samarali ko‘paytirish zamonaviy biotexnologiya fanining dolzarb yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Tabiiy populyatsiyalarning qisqarishi hamda ekologik salbiy omillarning kuchayib borishi ayrim o‘simlik turlarini saqlab qolish va ularni ko‘paytirishning muqobil usullarini ishlab chiqishni talab etmoqda. Shu jihatdan o‘simliklarni in vitro usuli yordamida ko‘paytirish muhim ilmiy va amaliy ahamiyatga ega.</p> 2026-03-16T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76603 PISTACIA VERA QURUQ EKSTRAKTINING ELEMENT TARKIBI 2026-03-16T07:28:14+00:00 D.O’ Hasanova info@in-academy.uz Z.V Turdiyeva info@in-academy.uz R.R. Maxmudov dilafruzh0304@gmail.com <p>Ushbu maqolada Toshkent farmatsevtika instituti va A.S.Sodiqov nomidagi bioorganik kimyo instituti va olimlari tomonidan Anacardiaceae oilasiga mansub bo‘lgan Pistacia vera o‘simligi bargidan olingan quruq ekstraktning elementar tarkibini o‘rganish borasida olib borilgan tadqiqotlar natijalari keltirilgan.</p> 2026-03-16T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76604 O‘ZBEK TILIDA “VIJDON” LEKSEMASINING SEMANTIK, DERIVATSION VA PRAGMATIK XUSUSIYATLARI 2026-03-16T07:32:27+00:00 Maftuna Nurmamatova info@in-academy.uz <p>Mazkur maqolada “vijdon” tushunchasining semantik tarkibi, derivatsion imkoniyatlari hamda pragmatik funksiyalari tizimli ravishda yoritilib, uning axloqiy baholash va normativ mazmun bilan uzviy bog‘liqligi asoslab beriladi. Tadqiqot davomida vijdon tushunchasining til va tafakkur munosabatidagi o‘rni ochib beriladi.</p> 2026-03-16T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76608 ВЛИЯНИЕ ОСТРОГО СТРЕССА НА МОРФОЛОГИЧЕСКУЮ СТРУКТУРУ МОЗЖЕЧКА 2026-03-16T07:38:58+00:00 Уткир Миршарапов info@in-academy.uz Шахзодабону Акрамова info@in-academy.uz <p>В работе рассматривается влияние острого стрессового воздействия на морфологическую структуру мозжечка. Актуальность исследования обусловлена расширением представлений о функциональной роли мозжечка, который, помимо участия в координации движений, вовлечён в регуляцию когнитивных и аффективных процессов. Целью исследования явился анализ морфологических изменений мозжечка, возникающих под воздействием острого стресса, с использованием гистологических и морфометрических методов. В ходе исследования были изучены количественные и качественные характеристики нейронов и глиальных клеток, а также особенности микроциркуляторного русла различных слоев мозжечка у экспериментальных животных. Полученные результаты показали статистически значимые изменения в плотности и морфологии клеток Пуркинье, а также в объемных характеристиках зернистого и молекулярного слоев мозжечковой коры. Выявленные структурные перестройки могут быть обусловлены воздействием стрессовых гормонов, нейроиммунными реакциями и изменениями в экспрессии генов, участвующих в стресс-ответе. Наблюдались также изменения дендритной структуры нейронов, что свидетельствует о перестройке синаптических связей и модификации нейропластичности.</p> 2026-03-16T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76647 MODDIY NUQTA HARAKATINI TADQIQ ETISHDA KINETIK ENERGIYANING O‘ZGARISHI HAQIDAGI TEOREMANI QO‘LLASH 2026-03-16T12:27:26+00:00 Yokub Kuvandikov info@in-academy.uz <p>Ushbu maqolada kultivator uchun tayyorlangan eksperimental o‘qyoysimon panjasining parallelogram ko‘rinishdagi qanoti enini aniqlashda uning sirtida sirpanib harakatlanayotgan tuproq qatlami harakatini kinetik energiyaning o‘zgarishi haqidagi teoremani qo‘llab masala aniq ravshan yechilgan.</p> 2026-03-16T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76698 BASTAKOR XURSHIDA XASANOVANING KOMPOZITORLIK USLUBI FORTEPIANO ASARI MISOLIDA 2026-03-17T06:12:28+00:00 Ramuza Reymbaeva info@in-academy.uz Zaxro Muxammedjanova info@in-academy.uz <p>Maqola O’zbekiston Respublikasining mashhur va zamonaviy kompozitori Xurshida Xasanovaning hayoti va ijodi, uning bastakorlik uslubi va O’zbekiston Davlat Konservatoriyasi maxsus fortepiano sinfida o’rganiladigan asarlari, shuninglik bolalar uchun to’plamlari va asar tahlili haqida so’z etadi. Maqolada kompozitor tarafidan qo’yiladigan talablar, ijrochi tarafdan bajariladigan vazifalar, ijro nozikliklari va mayda detallarini o’rganishga chuqur emotsionallikni sezish, ijrochi fantaziyasi va tafakkurini har tomonlama faollashtirishi ta’kidlanadi.</p> 2026-03-16T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76753 Atraphaxis pyrifolia-L QURUQ EKSTRAKTINING ELEMENT TARKIBI 2026-03-18T05:17:05+00:00 M.R. Rasulova mohinacr7@gmail.com Z.V. Turdiyeva mohinacr7@gmail.com K.V. Raimova mohinacr7@gmail.com <p>Ushbu maqolada Toshkent farmatsevtika instituti va A.S.Sodiqov nomidagi bioorganik kimyo instituti va olimlari tomonidan Polygonaceae oilasiga mansub bo‘lgan Atraphaxis pyrifolia o‘simligi yer ustki qismidan olingan quruq ekstraktning elementar tarkibini o‘rganish borasida olib borilgan tadqiqotlar natijalari keltirilgan. ICP OES - plazmaga induktiv bog‘langan optik-emission spektrometda namunalarning tarkibidagi makro va mikroelementlar miqdoriy jihatdan quruq ekstrakt tarkibida 20 dan ortiq mikro va makroelementlar&nbsp; mavjud bo‘lib, shundan 45% - hayotiy muhim elementlar, 55% - makro va mikroelementlardir.&nbsp;Tadqiqotlar davomida Te, Se, Sb, Sn, Ag, Hg, Cd, Pb elementlari aniqlanmadi, aniqlangan og’ir metallarning umumiy miqdori O’zbekiston Respublikasi Davlat Farmokopeyasida va Rossiya davlat farmakopeyasi XIV tahririda ruxsat etilgan meyorlar asosida tahlil qilindi [1,2].. </p> 2026-03-10T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76790 ISHLAB CHIQARISH JARAYONIDA INSON ISH QOBILIYATINI SAQLASH XUSUSIYATI 2026-03-18T07:01:21+00:00 Abdurahmon Yusufaliyev abduraxmonyusufaliyev13@gmail.com <p>Mazkur maqolada bugungi kunning eng dolzarb masalalaridan biri bo‘lgan ishlab chiqarish korhonalarida ishchilarning ish qobiliyatlarini saqlash xususiyatlari yoritilgan bo‘lib, bu boracha ishlab chiqarish gimnastikasi, ishni avtomatlashtirish singari bir nechta aniq yechimlar taklif qilingan.</p> 2026-03-17T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76940 RUN-FLAT SHINALAR REZINASINI AVTOMATLASHTIRILGAN ALMASHTIRISH QURILMASI 2026-03-19T10:04:26+00:00 Muhammad Dilmurodzoda info@in-academy.uz <p>Ushbu maqola og‘ir va run-flat shinalarga ega transport vositalarida qattiq rezinani almashtirish jarayonini avtomatlashtirish bo‘yicha loyihani taqdim etadi. An’anaviy usulda jarayon 3–4 soat davom etib, 4–5 nafar xodimni talab qiladi va xavfli hisoblanadi. Loyiha doirasida ishlab chiqilgan qurilma inson aralashuvisiz ishlaydi, rezinani 30 soniyada chiqaradi va qayta o‘rnatadi, jarayon xavfsiz va samarali bo‘ladi. Ushbu yechim harbiy, chegara va yirik transport korxonalaridagi texnikaning uzluksiz ishlashini ta’minlaydi va xizmat ko‘rsatish samaradorligini oshiradi</p> 2026-03-18T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76944 HOLOLINE: ДИНАМИЧЕСКАЯ ГОЛОГРАФИЧЕСКАЯ СИСТЕМА ДЛЯ ПОВЫШЕНИЯ БЕЗОПАСНОСТИ НА ДОРОГАХ 2026-03-19T10:11:07+00:00 Elmurod Polvonov info@in-academy.uz <p>В статье представлена система Hololine — ряд вертикальных труб, создающих голографический эффект при движении автомобиля. Система защищает водителей от ослепляющего света встречных фар и может использоваться в качестве динамических дорожных знаков.</p> 2026-03-18T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76965 DORIVOR O’SIMLIKLAR TARKIBIDAGI BIOLOGIK FAOL MODDALARNING QANDLI DIABET KASALLIGINI DAVOLASHDAGI AHAMIYATI 2026-03-19T12:40:21+00:00 Nozimaxon Qosimjonova zuhra_77@mail.ru Z.X. Zufarova zuhra_77@mail.ru <p>Ushbu maqolada dorivor o’simliklar tarkibidagi biofaol moddalar yordamida qandli diabet kasalligini davolash to’g’risida malumotlar keltirilgan. O’simliklar tarkibidagi ayrim biofaol birikmalar (flavanoidlar, saponinlar, alkaloidlar, polifenollar) organizmda glukoza almashinuviga ta’sir ko’rsatishi, shuningdek, insulin sekretsiyasini rag’batlantirish, hujayralarning insulin ta’siriga sezuvchanligini oshirish hamda glukozaning hujayralarga o’tishini yaxshilash orqali qonda glukoza miqdorini kamaytirishga yordam berishi ilmiy manbalar asosida bayon etilgan. Bundan tashqari bugungi kunda diabetni davolashda qo’llanilayotgan o’simliklar hamda ularning farmakologik xususiyatlari yoritib berilgan</p> 2026-03-18T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026 https://www.in-academy.uz/index.php/cajar/article/view/76982 ИНТЕГРАЦИЯ УЧЕБНЫХ ПРЕДМЕТОВ КАК СРЕДСТВО РАЗВИТИЯ ЧИТАТЕЛЬСКОЙ ГРАМОТНОСТИ МЛАДШИХ ШКОЛЬНИКОВ 2026-03-19T13:33:32+00:00 Гузалина Шамсутдинова info@in-academy.uz Махфуза Ахмедова info@in-academy.uz <p>В статье рассматривается интеграция учебных предметов как одно из эффективных педагогических средств развития читательской грамотности младших школьников. В условиях обновления содержания образования особую значимость приобретает формирование у учащихся способности осмысленно воспринимать, анализировать и интерпретировать текстовую информацию. В работе обосновывается необходимость межпредметного подхода, позволяющего объединить содержание различных дисциплин и тем самым расширить возможности формирования читательских умений. Показано, что интеграция предметов способствует развитию познавательной активности учащихся, формированию аналитического мышления и повышению интереса к учебному материалу. Особое внимание уделяется методическим аспектам организации интегрированных занятий, а также их влиянию на формирование функциональной грамотности младших школьников. Сделан вывод о том, что интеграция учебных предметов способствует более глубокому пониманию текста и повышению качества обучения.</p> 2026-03-18T00:00:00+00:00 Copyright (c) 2026