OROL FOJEASINING VUJUDGA KELISH SABABLARI VA IJTIMOIY-EKOLOGIK OQIBATLARI
Jild 5 son 15 (2026) 90-91
Annotatsiya
Mazkur tezisda Orol dengizining qurishi, uning tarixiy sabablari hamda Markaziy Osiyo, xususan O‘zbekiston ijtimoiy hayotiga ko‘rsatgan salbiy oqibatlari tahlil qilinadi. Orol muammosi XX asrning ikkinchi yarmida sobiq sovet davrida olib borilgan paxta yakkahokimligi siyosati, Amudaryo va Sirdaryo suvlaridan rejasiz foydalanish hamda ekologik omillarni yetarli hisobga olmaslik natijasida yuzaga kelgan global ekologik falokat sifatida baholanadi. Tadqiqotda Orol dengizi sathining pasayishi, sho‘rlanish jarayonining kuchayishi, baliqchilik xo‘jaligining inqirozi, aholi salomatligi va turmush tarziga yetgan zararlar yoritiladi. Shuningdek, Orol fojeasi inson va tabiat o‘rtasidagi muvozanat buzilganda yuzaga keladigan xavfli oqibatlarning tarixiy sabog‘i sifatida talqin qilinadi.
Kalit soʻzlar:
Iqtiboslar
Ashirbekov U., Zonn I.S. Aral: The History of Dying Sea. International Fund for Saving the Aral Sea. – Dushanbe, 2003. – P. 86.
Komilov O. O‘zbekistonda sug‘orish tizimi rivojlanishi: yutuq, muammo va oqibatlar (1951–1990). – Toshkent: Akademnashr, 2016. – 265-bet.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti I.A. Karimovning 2010-yil 20–22-sentyabr kunlari BMT Bosh Assambleyasining 65-sessiyasida “Ming yillik rivojlanish dasturi” doirasida qilgan ma’ruzasi // Xalq so‘zi. – 2010-yil 22-sentyabr.
Sultonov P.S., Ahmedov B.P. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish asoslari. – Toshkent: G‘afur G‘ulom, 2004. – 119-bet; O‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi. Birinchi jild. – Toshkent, 2000. – 302–303-betlar.
Kamolov B. Orolni tiklash mumkin! // Inson va siyosat. – Toshkent, 1991. – №1. – 55–56-betlar; Sultonov P.S., Ahmedov B.P. Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish asoslari. – Toshkent: G‘afur G‘ulom, 2004. – 116-bet.
O‘zbekiston tarixi / R.H. Murtazayeva umumiy tahriri ostida. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2003. – 507-bet; Micklin P.P. Desiccation of the Aral Sea: A Water Management Disaster in the Soviet Union // Science. – Vol. 241. – Washington, 1988. – P. 1170.
Alimov T.A., Rafiqov A.A. Ekologik xatolik saboqlari. – Toshkent: O‘zbekiston, 1991. – 53-bet; Jensen S., Mazhitova Z., Zetterstrom R. Environmental Pollution and Child Health in the Aral Sea Region in Kazakhstan // Science of the Total Environment. – 1997. – Vol. 206, №2–3. – P. 187–193.
Agentstvo MFSA po realizatsii proyektov MFSA v Uzbekistane. Aralskoye more: Mify i realnost. – URL: https://aral.uz/wp/ifas/history_aral/
Yuklab olishlar
Nashr qilingan
Son
Boʻlim
Iqtibos keltirish tartibi
